Previous Verse
Next Verse

Shloka 23

ताराविलापः

Tara’s Lament over Vāli

किमङ्गदं साङ्गदवीरबाहो विहाय यास्यद्य चिरप्रवासम्।न युक्तमेवं गुणसन्निकृष्टंविहाय पुत्रं प्रियपुत्र गन्तुम्4.20.23।।

kim aṅgadaṃ sāṅgadavīrabāho vihāya yāsy adya cirapravāsam |

na yuktam evaṃ guṇasannikṛṣṭaṃ vihāya putraṃ priyaputra gantum ||

โอ้วีรบุรุษผู้สวมกำไล ผู้มีกำลังแขนยิ่งใหญ่—เหตุใดวันนี้ท่านจึงละทิ้งอังคทะแล้วออกเดินทางไกลเนิ่นนาน? หาเหมาะไม่ที่จะจากไปเช่นนี้ ทอดทิ้งบุตรอันเป็นที่รัก ผู้ใกล้ชิดท่านด้วยคุณความดี

ततःthen
ततः:
क्रियाविशेषण (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (adverb of time)
निपतिताम्fallen down
निपतिताम्:
विशेषण (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनि-पत् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past participle), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण of ताराम्
ताराम्Tara
ताराम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतारा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
च्युताम्fallen, slipped down
च्युताम्:
विशेषण (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootच्यु (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past participle), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण of ताराम्
ताराम्a star
ताराम्:
उपमान (Standard of comparison/उपमान)
TypeNoun
Rootतारा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; upamāna with iva
इवlike
इव:
सम्बन्ध/उपमा (Comparison marker/उपमा)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमावाचक अव्यय (comparative particle)
अम्बरात्from the sky
अम्बरात्:
अपादान (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootअम्बर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/अपादान), एकवचन
शनैःgently, slowly
शनैः:
क्रियाविशेषण (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootशनैः (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण अव्यय (adverb of manner)
आश्वासयामासconsoled
आश्वासयामास:
क्रिया (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-श्वस् (धातु) + णिच् (causative) + लिट्
Formणिजन्त (causative) धातु; लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
हनुमान्Hanuman
हनुमान्:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहनुमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
हरियूथपःleader of the monkey troop
हरियूथपः:
कर्ता (Subject/कर्ता) (apposition to हनुमान्)
TypeNoun
Rootहरियूथप (प्रातिपदिक: हरि + यूथप)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (हरीणां यूथपः)

'O hero, adorned with armlets, why have you departed on a long journey, deserting your dear son Angada who possesses similar virtues like you? It is not proper.

V
Vāli
A
Aṅgada

FAQs

Parental dharma: a father’s duty to protect and guide his child; death is portrayed as a ‘departure’ that painfully interrupts this obligation.

The other wives lament, questioning how Vāli can ‘leave’ on the long journey of death while Aṅgada remains.

Aṅgada’s inherited excellence is stressed—he is ‘near’ Vāli in qualities, making the loss feel even more unjust.