Previous Verse
Next Verse

Shloka 33

वाली–रामसंवादः

Rama’s Justification to Vali on Rājadharma

शासनाद्वाऽपिमोक्षाद्वा स्तेनः स्तेयाद्विमुच्यते।राजात्वशासन्पापस्य तदवाप्नोति किल्बिषम्4.18.33।।

śāsanād vā’pi mokṣād vā stenaḥ steyād vimucyate | rājā tv aśāsan pāpasya tad avāpnoti kilbiṣam ||

ไม่ว่าจะด้วยการลงทัณฑ์หรือด้วยการปล่อยตัว (ตามกระบวนอันชอบธรรม) โจรก็พ้นจากบาปแห่งการลักขโมย; แต่พระราชาผู้ไม่ลงโทษคนบาป ย่อมรับเอามลทินแห่งบาปนั้นไว้เอง

अन्यैःby others
अन्यैः:
Karana (करण/Agent)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
अपिalso
अपि:
Nipata (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (also)
कृतम्committed
कृतम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle) ‘done’, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘पापम्’ इति विशेषण
पापम्sin
पापम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootपाप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
प्रमत्तैःcareless, negligent
प्रमत्तैः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रमत्त (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; ‘वसुधाधिपैः’ इति विशेषण
वसुधाधिपैःby kings of the earth
वसुधाधिपैः:
Karana (करण/Agent)
TypeNoun
Rootवसुधा + अधिप (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (वसुधायाः अधिपाः/kings of earth), पुल्लिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
प्रायश्चित्तम्atonement
प्रायश्चित्तम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootप्रायश्चित्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
कुर्वन्तिthey perform
कुर्वन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
तेनby that
तेन:
Karana (करण/Means)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
तत्that
तत्:
Visheshana (विशेषण)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘रजः’ इति विशेषण (that very)
शाम्यतेis pacified/removed
शाम्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootशम् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद, कर्मणि-प्रयोग (passive sense)
रजःtaint, impurity
रजः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootरजस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
R
Rama
V
Vali
K
king (rājā)

FAQs

A ruler has a moral duty to enforce justice; neglecting to punish wrongdoing transfers culpability to the king and corrupts governance.

Rama explains why punishment is not merely permitted but required for kingship, strengthening his defense against Vali’s accusation.

Accountability in leadership—upholding satya and social order by not tolerating adharma.