Shloka 3
वाली–रामसंवादः
Rama’s Justification to Vali on Rājadharma
तं निष्प्रभमिवादित्यं मुक्ततोयमिवाम्बुदम्।उक्तवाक्यं हरिश्रेष्ठमुपशान्तमिवानलम्4.18.2।।धर्मार्थगुणसम्पन्नं हरीश्वरमनुत्तमम्।अधिक्षिप्तस्तदा रामः पश्चाद्वालिनमब्रवीत्4.18.3।।
taṃ niṣprabham ivādityaṃ muktatoyam ivāmbudam | uktavākyaṃ hariśreṣṭham upaśāntam ivānalam (4.18.2) || dharmārthaguṇasampannaṃ harīśvaram anuttamam | adhikṣiptas tadā rāmaḥ paścād vālinam abravīt (4.18.3) ||
วาลี—ผู้ประเสริฐในหมู่วานร เป็นจอมแห่งวานรผู้หาที่เปรียบมิได้ เปี่ยมด้วยคุณแห่งธรรมะและอรรถะ—ครั้นกล่าวถ้อยคำแล้วก็นิ่งสงบ ประหนึ่งดวงอาทิตย์ที่รัศมีหม่นลง ประหนึ่งเมฆที่สิ้นน้ำฝน ประหนึ่งไฟที่มอดดับลง แล้วพระราม ครั้นถูกตำหนิ จึงตรัสตอบวาลี
To righteous Vali,the best of the monkeys, the lord of the monkeys, who looked like the Sun shorn of his brilliance or a raindrained cloud or a fire that had been extinguished. Rama, under the scanner, said in reply:
FAQs
The verse frames a dharma-debate: Vali has reproached Rama, and Rama’s forthcoming reply will be a reasoned defense grounded in dharma and rightful conduct.
After Vali’s speech ends and he appears drained and subdued, the narration transitions to Rama’s response.
Composure under accusation: Rama answers after being criticized, suggesting controlled, principled speech rather than impulsive reaction.