Previous Verse
Next Verse

Shloka 29

द्वादशः सर्गः — Rama’s Proof of Power, the First Duel, and the Identification Mark

Kishkindha Kanda, Sarga 12

सुग्रीव श्रूयातां तात क्रोधश्च व्यपनीयताम्।कारणं येन बाणोऽयं न मया स विसर्जितः4.12.29।।

sugrīva śrūyatāṁ tāta krodhaś ca vyapanīyatām |

kāraṇaṁ yena bāṇo ’yaṁ na mayā sa visarjitaḥ || 4.12.29 ||

สุครีพเอ๋ย สหายผู้เป็นที่รัก จงฟังเถิดและวางความโกรธลง เราจักบอกเหตุที่เรามิได้ปล่อยศรนี้

सुग्रीवO Sugriva
सुग्रीव:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसुग्रीव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
श्रूयताम्let (it) be heard; listen
श्रूयताम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√श्रु (धातु)
Formलोट् (Imperative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद; आज्ञार्थे/विधिलिङ्गार्थे: ‘let it be heard’ = please listen
तातdear one
तात:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootतात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; affectionate address
क्रोधःanger
क्रोधः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootक्रोध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; subject of passive imperative ‘vyapanīyatām’
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
व्यपनीयताम्let (it) be removed
व्यपनीयताम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + अप + √नी (धातु)
Formलोट् (Imperative), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोग: ‘let it be removed’
कारणम्the reason
कारणम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootकारण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; object of ‘hear’ (understood) = the reason
येनby which
येन:
Hetu (हेतु/Cause marker)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; relative pronoun = by which/whereby
बाणःarrow
बाणः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootबाण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; subject of passive ‘visarjitaḥ’
अयम्this
अयम्:
Karta-anvaya (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; demonstrative qualifying ‘बाणः’ = this
not
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध
मयाby me
मया:
Kartr̥ (कर्ता/Agent)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formतृतीया, एकवचन; instrumental agent = by me
सःthat
सः:
Karta-anvaya (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; demonstrative qualifying ‘बाणः’ (resumptive) = that
विसर्जितःreleased
विसर्जितः:
Kriya-samānādhikaraṇa (क्रियासमानाधिकरण/Predicate)
TypeVerb
Rootवि + √सृज् (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; passive predicate = released

'O dear Sugriva! dispel your anger and listen to me why I had not released the arrow.

R
Rāma
S
Sugrīva
A
arrow (bāṇa)

FAQs

Dharma includes mastery over anger and commitment to truthful explanation; Rāma asks for calm listening before acting or judging.

After the first clash, Sugrīva is upset that Vālī was not struck; Rāma begins explaining his restraint.

Rāma’s composure and accountability—he offers reasons rather than excuses.