Shloka 53
पम्पा
तीर-वर्णनम् / Rama’s Lament at Pampa and the Approach to Rishyamuka
सदा सुखमहं मन्ये यं पुरा सह सीतया।मारुतस्स विना सीतां शोकं वर्धयते मम।।।।
sadā sukham ahaṃ manye yaṃ purā saha sītayā | mārutaḥ sa vinā sītāṃ śokaṃ vardhayate mama ||
สายลมเดียวกันนั้น ซึ่งครั้งก่อนข้าพเจ้ากับสีตาเคยเห็นว่าเป็นสุขเสมอ—บัดนี้เมื่อไร้สีตา กลับยิ่งเพิ่มพูนความโศกของข้าพเจ้า
'The pleasant touch of the wind, which made me happy in the company of Sita intensifies my grief now in her absence.
FAQs
Constancy of love as a dharmic bond: worldly comforts are secondary; separation reveals the depth of rightful attachment and responsibility toward one’s spouse.
Rama contrasts past joy with present grief: the same natural breeze changes meaning due to Sita’s absence.
Ananya-bhakti (exclusive devotion) and remembrance—Rama’s mind continually returns to Sita.