Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

गोदावरीतटे सीतान्वेषणम्

The Search for Sītā at the Godāvarī

ततः प्रचोदिता भूतैश्शंसास्मैतां प्रियामिति।न तु साभ्यवदतसितां पृष्टा रामेण शोचता।।।।

tataḥ pracoditā bhūtaiḥ śaṃsāsmā etāṃ priyām iti |

na tu sābhyavadat sītāṃ pṛṣṭā rāmeṇa śocatā ||

ต่อมา แม้เหล่าภูตแห่งธรรมชาติจะเร้าเร่งว่า “จงบอกเขาถึงนางผู้เป็นที่รักเถิด!” แต่สายน้ำนั้น เมื่อพระรามผู้โศกเศร้าทรงไต่ถาม ก็หาได้เอ่ยถึงนางสีตาไม่

ततःthen/thereafter
ततः:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय; अपादान/क्रमवाचक (thereafter/from that)
प्रचोदिता(she) urged
प्रचोदिता:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootप्र-√चुद् (धातु) + प्रचोदित (कृदन्त)
Formभूतकृत् (past participle), क्त-प्रत्यय; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि (having been urged)
भूतैःby the beings
भूतैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootbhūta (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
शंसtell
शंस:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√śaṃs (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), परस्मैपद; मध्यमपुरुष, एकवचन
अस्मैto him
अस्मै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootidam (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
एताम्this (her)
एताम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootetad (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (सीताम्)
प्रियाम्beloved (woman)
प्रियाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpriyā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (beloved woman)
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/quotative)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरणार्थक
not
:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध
तुbut
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/अन्वयार्थक (but/however)
साshe (the river)
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (नदी)
अभ्यवदत्replied/spoke
अभ्यवदत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअभि-√वद् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
सीताम्Sita
सीताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsītā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
पृष्टाasked
पृष्टा:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√prach (धातु) + pṛṣṭa (कृदन्त)
Formभूतकृत् (past participle), क्त-प्रत्यय; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि (having been asked)
रामेणby Rama
रामेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
शोचताgrieving
शोचता:
Karana (करण)
TypeAdjective
Root√śuc (धातु) + śocat (कृदन्त)
Formवर्तमानकृदन्त (present participle), शतृ-प्रत्यय; पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; रामेण इति विशेषण (while grieving)

River Godavari (although) prompted by creatures (of Nature) to tell him about his beloved did not respond to brooding Rama.

R
Rāma
S
Sītā
B
bhūta (beings/creatures of nature)
G
Godāvarī (implied by context as the river)

FAQs

It shows how fear can suppress truth (satya); dharma values truthful guidance, yet the verse realistically portrays how intimidation in the world can silence even those who know.

Rāma searches for Sītā and questions the river; though nature’s beings prompt the river to respond, it remains silent.

Rāma’s steadfast love and urgency are foregrounded; his grief-driven persistence in seeking truth is evident even when the world does not answer.