Previous Verse
Next Verse

Shloka 31

सीतया लक्ष्मणप्रेषणम् — Sita urges Lakshmana to seek Rama

The crisis of the ‘distressed voice’

उपशृण्वन्तु मे सर्वे साक्षिभूता वनेचराः।।3.45.31।।न्यायवादी यथान्यायमुक्तोऽहं परुषं त्वया।

upaśṛṇvantu me sarve sākṣibhūtā vane-carāḥ | nyāyavādī yathā-nyāyam ukto 'haṃ paruṣaṃ tvayā ||3.45.31||

ขอให้เหล่าผู้อาศัยในพงไพรทั้งปวง ผู้เป็นพยาน จงฟังถ้อยคำของข้า ข้าพูดตามยุติธรรมโดยชอบธรรม แต่ท่านกลับกล่าวแก่ข้าด้วยวาจาหยาบคายและไม่เป็นธรรม

upaśṛṇvantulet (them) listen
upaśṛṇvantu:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootupa-śru (धातु)
Formलोट्-लकार (imperative), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, बहुवचन (3rd pl)
my
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन (gen sg)
sarvēall
sarvē:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (masc nom pl); विशेषणम् (vanēcarāḥ)
sākṣibhūtāḥhaving become witnesses
sākṣibhūtāḥ:
Karta-anvaya (कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootsākṣi + bhūta (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (साक्षि-भूत = साक्षित्वं प्राप्त), भूत (kta-प्रत्ययान्त) कृतान्तवत्; पुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (masc nom pl); विशेषणम् (vanēcarāḥ)
vanēcarāḥforest-dwellers
vanēcarāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvana + cara (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (vane caranti), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (masc nom pl)
nyāyavādīone who speaks justly
nyāyavādī:
Karta-anvaya (कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootnyāya + vādin (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (nyāyaṃ vadati), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (masc nom sg); विशेषणम् (aham)
yathāaccording to
yathā:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकार/उपमानवाचक (as/according to)
anyāyamunjustly
anyāyam:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeNoun
Roota-nyāya (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (masc acc sg); क्रियाविशेषणवत् (as unjustly)
uktaḥspoken (to)
uktaḥ:
Karta-anvaya (कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootvac (धातु) + kta (कृत्)
Formकृतान्त (past passive participle), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (masc nom sg); विशेषणम् (aham)
ahamI
aham:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन (nom sg)
paruṣamharsh words
paruṣam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootparuṣa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (neut acc sg); कर्मरूपेण (harsh words)
tvayāby you
tvayā:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया, एकवचन (instr sg)

I speak what is just while you use harsh and unjust words. Let all beings who move in the forest bear witness.

L
Lakṣmaṇa
S
Sītā

FAQs

Alignment with nyāya and satya: one should speak in a just, truth-oriented manner and be accountable before witnesses (social/moral order).

Lakṣmaṇa publicly defends his integrity, calling the forest beings as witnesses against Sītā’s accusations.

Commitment to justice and truth—Lakṣmaṇa asserts that his stance is principled, not self-serving.