Previous Verse
Next Verse

Shloka 16

मारीचवधः — The Slaying of Maricha

Golden Deer Deception

तालमात्रमथोत्प्लुत्य न्यपतत्सशरातुरः।।।।विनदन्भैरवं नादं धरण्यामल्पजीवितः।

tālamātram athōtplutya nyapatat saśarāturaḥ |

vinadan bhairavaṃ nādaṃ dharaṇyām alpajīvitaḥ ||

แล้วมาริจะผู้ทุกข์ทรมานด้วยศร กระโดดขึ้นสูงเท่าต้นตาล ครางก้องเป็นเสียงน่ากลัว แล้วตกลงสู่พื้นดิน เหลือชีวิตเพียงน้อยนิด

म्रियमाणःdying
म्रियमाणः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमृ (धातु)
Formशानच्-प्रत्यय (Present middle participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तुbut
तु:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
मारीचःMaricha
मारीचः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमारीच (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
जहौabandoned/gave up
जहौ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootहा (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन
ताम्that
ताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
कृत्रिमाम्artificial
कृत्रिमाम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootकृत्रिम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (तनुम् विशेषणम्)
तनुम्body
तनुम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतनु (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
स्मृत्वाremembering
स्मृत्वा:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formक्त्वान्त (Gerund) ‘having remembered’
तद्वचनम्those words
तद्वचनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद्-वचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (तस्य वचनम्)
रक्षःthe demon
रक्षः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरक्षस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (रक्षस्-शब्दः)
दध्यौpondered
दध्यौ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootध्यै (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन
केनby what means
केन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
तुindeed/then
तु:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
लक्ष्मणम्Lakshmana
लक्ष्मणम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootलक्ष्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
इहhere
इह:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (here)
प्रस्थापयेत्might send away
प्रस्थापयेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-√स्था (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; causative sense in context ‘cause to depart/send forth’
सीताSita
सीता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसीता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
शून्येin an empty place
शून्ये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootशून्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘in the empty/isolated (place)’
ताम्her
ताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
रावणःRavana
रावणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरावण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
हरेत्might carry off/abduct
हरेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootहृ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन

Maricha gave up his false form of the deer and before breathing his last, remembered the words of Ravana. He thought over the means through which Sita could send Lakshmana to this spot so that Ravana would abduct her when she is alone.

M
Mārīca

FAQs

Adharma’s instability: deception and harm culminate in collapse; wrongdoing may appear powerful, but its momentum ends in downfall.

After being hit by Rāma’s arrow, Mārīca convulses, leaps up, cries out, and falls to the ground near death.

Rāma’s righteous efficacy is implied: his action is decisive and proportionate in confronting a threat born of deceit.