Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

मारीचवधः — The Slaying of Maricha

Golden Deer Deception

पुनरेव ततो दूराद्वृक्षषण्डाद्विनिस्सृतम्।दृष्ट्वा रामो महातेजास्तं हन्तुं कृतनिश्चयः।।।।

punar eva tato dūrād vṛkṣaṣaṇḍād vinissṛtam | dṛṣṭvā rāmo mahātejās taṃ hantuṃ kṛtaniścayaḥ ||

แล้วอีกครั้ง จากที่ไกล พระรามผู้เปล่งรัศมีทอดพระเนตรเห็นมันโผล่ออกมาจากพุ่มไม้หนาทึบ และทรงตั้งพระทัยแน่วแน่จะประหารมัน

पुनःagain
पुनः:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरावृत्तिवाचक
एवindeed
एव:
Emphasis (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण
ततःthen/from there
ततः:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अपादान/क्रमवाचक (then/from there)
दूरात्from afar
दूरात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootदूर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (दूरम्), पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन; ‘from a distance’
वृक्षषण्डात्from a clump of trees
वृक्षषण्डात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootवृक्ष-षण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (वृक्षाणां षण्डः)
विनिस्सृतम्having emerged
विनिस्सृतम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootवि-नि-√सृ (धातु)
Formकृदन्त (क्त/PPP) ‘having come out’; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (तम् विशेषणम्)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त (Gerund)
रामःRama
रामः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
महातेजाःgreatly radiant
महातेजाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमहातेजस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारय (महत् तेजः यस्य)
तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
हन्तुम्to kill
हन्तुम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (Infinitive)
कृतनिश्चयःhaving resolved/determined
कृतनिश्चयः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootकृत-निश्चय (प्रातिपदिक)
Formकृदन्ताधारित विशेषण; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (कृतः निश्चयः येन)

Resplendent Rama saw the deer coming out of a cluster of trees at a distance and determined to kill him.

R
Rāma
M
Mārīca (as deer; implied)

FAQs

Dharma often requires firm decision once a course is judged necessary; yet the episode also warns that decisions should be grounded in truth, not in an illusion’s provocation.

The deer reappears at a distance; Rāma, now intent on ending the chase, decides to kill it.

Rāma’s decisiveness and protective readiness—he chooses a conclusive action rather than prolonged pursuit.