Next Verse

Shloka 1

अष्टत्रिंशः सर्गः — मारीचोपदेशः

Maricha’s Warning and the Memory of Rama’s Power

कदाचिदप्यहं वीर्यात्पर्यटन्पृथिवीमिमाम्।बलं नागसहस्रस्य धारयन्पर्वतोपमः।।3.38.1।।नीलजीमूतसङ्काशस्तप्तकाञ्चनकुण्डलः।भयं लोकस्य जनयन्किरीटी परिघायुधः।।3.38.2।।व्यचरं दण्डकारण्ये ऋषिमांसानि भक्षयन्।

kadācid api ahaṁ vīryāt paryaṭan pṛthivīm imām |

balaṁ nāga-sahasrasya dhārayan parvatopamaḥ || 3.38.1 ||

nīla-jīmūta-saṅkāśas tapta-kāñcana-kuṇḍalaḥ |

bhayaṁ lokasya janayan kirīṭī parighāyudhaḥ || 3.38.2 ||

ครั้งหนึ่ง ด้วยอำนาจกำลังอันหยาบกร้านของตน ข้าพเจ้าเที่ยวพเนจรไปทั่วแผ่นดินนี้—ดุจภูผา แบกพลังดั่งช้างนับพัน. กายดำดั่งเมฆฝน สวมต่างหูทองสุกปลั่ง ทรงมงกุฎ ถือกระบองเป็นอาวุธ ข้าพเจ้าก่อให้เกิดความหวาดกลัวแก่ผู้คนทั้งหลาย

kadācitat some time/once
kadācit:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootkadācit (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
apialso/even
api:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formनिपात (particle), समुच्चय/अपि-भाव (also/even)
ahamI
aham:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, उत्तमपुरुषार्थे; प्रथमा (1st case), एकवचन; लिङ्ग-निरपेक्ष (pronoun)
vīryātfrom/through prowess
vīryāt:
Hetu/Apādāna (हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootvīrya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन (ablative singular)
paryaṭanwandering
paryaṭan:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootparyaṭ (धातु)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle); प्रथमा, एकवचन, पुंलिङ्ग; क्रियाविशेषणभावे (while wandering)
pṛthivīmthe earth
pṛthivīm:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpṛthivī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन (accusative singular)
imāmthis
imām:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम-विशेषण; स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; पृथिवीम् इति विशेष्यस्य विशेषणम्
balamstrength
balam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन (accusative singular)
nāga-sahasrasyaof a thousand elephants
nāga-sahasrasya:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootnāga (प्रातिपदिक) + sahasra (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative): 'नागानां सहस्रम्'; नपुंसकलिङ्ग; षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन
dhārayanbearing/possessing
dhārayan:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootdhṛ (धातु)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle); प्रथमा, एकवचन, पुंलिङ्ग; क्रियाविशेषणभावे (while bearing)
parvata-upamaḥlike a mountain
parvata-upamaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootparvata (प्रातिपदिक) + upama (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (उपमान-सम्बन्ध): 'पर्वतस्य उपमः/सदृशः'; पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
nīla-jīmūta-saṅkāśaḥresembling a dark cloud
nīla-jīmūta-saṅkāśaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootnīla (प्रातिपदिक) + jīmūta (प्रातिपदिक) + saṅkāśa (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (उपमान/सादृश्य): 'नील-जिमूत-सदृशः'; पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
tapta-kāñcana-kuṇḍalaḥwearing heated/bright gold earrings
tapta-kāñcana-kuṇḍalaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Roottapta (कृदन्त-प्रातिपदिक) + kāñcana (प्रातिपदिक) + kuṇḍala (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष: 'तप्त-काञ्चनस्य कुण्डले यस्य' (golden earrings); पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
bhayamfear
bhayam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbhaya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन
lokasyaof the people/world
lokasya:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootloka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी, एकवचन (genitive singular)
janayancreating
janayan:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootjan (धातु)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त; प्रथमा, एकवचन, पुंलिङ्ग; क्रियाविशेषणभावे (causing/creating)
kirīṭīcrowned
kirīṭī:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootkirīṭin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; 'किरīṭ' धारणवान् (crowned)
parigha-āyudhaḥarmed with a club/iron bar
parigha-āyudhaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootparigha (प्रातिपदिक) + āyudha (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष: 'परिघः आयुधं यस्य' (having a club/iron-bar as weapon); पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
vyacaramI roamed/moved about
vyacaram:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootcar (धातु)
Formलङ्-लकार (imperfect/past); उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपदम्; उपसर्ग: वि- (vy-)
daṇḍakāraṇyein the Dandaka forest
daṇḍakāraṇye:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootdaṇḍaka-araṇya (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (नामधेय-सम्बन्ध): 'दण्डकानां अरण्यम्'; नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
ṛṣi-māṃsāniflesh of sages
ṛṣi-māṃsāni:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootṛṣi (प्रातिपदिक) + māṃsa (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष: 'ऋषीणां मांसानि'; नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, बहुवचन
bhakṣayaneating
bhakṣayan:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootbhakṣ (धातु)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त; प्रथमा, एकवचन, पुंलिङ्ग; क्रियाविशेषणभावे (while eating)

Once I was roaming the earth, like a mountain possessing the strength of a thousand elephants, like a dark cloud, wearing bright gold ear-rings and crown,holding a spear in hand, terrorising the people. I was wandering in Dandaka forest feeding on the flesh of ascetics.

M
Mārīca
P
pṛthivī (earth)

FAQs

Power without restraint becomes adharma: the verse frames fear-making and prideful strength as a moral warning, preparing the contrast with righteous heroism later.

Mārīca describes his former life as a terrifying wanderer, emphasizing his might and the fear he inspired.

By contrast (through negative portrayal), the virtue highlighted is self-control: true strength in the Ramayana is strength governed by dharma, not intimidation.