Next Verse

Shloka 1

खरवधः — The Slaying of Khara

Janasthana Battle Climax

भित्त्वा तु तां गदां बाणै राघवो धर्मवत्सलः।स्मयमानः खरं वाक्यं संरब्धमिदमब्रवीत्।।।।

bhittvā tu tāṃ gadāṃ bāṇaiḥ rāghavo dharmavatsalaḥ | smayamānaḥ kharaṃ vākyaṃ saṃrabdham idam abravīt || 3.30.1 ||

แต่ราฆวะ ผู้ผูกพันในธรรม ได้ยิงศรทำลายกระบองนั้นเสีย แล้วแย้มสรวลต่อขระผู้ยืนตะลึง ก่อนกล่าวถ้อยคำอันเร่าร้อนนี้

भित्त्वाhaving broken
भित्त्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootभिद् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive); ‘भित्त्वा’ = having split/broken
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle; contrast/emphasis)
ताम्that
ताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
गदाम्mace
गदाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
बाणैःwith arrows
बाणैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootबाण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन
राघवःRaghava (Rama)
राघवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराघव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन
धर्मवत्सलःfond of dharma
धर्मवत्सलः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootधर्म (प्रातिपदिक) + वत्सल (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास: धर्मे वत्सलः; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
स्मयमानःsmiling
स्मयमानः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootस्मि (धातु) + शानच् (कृदन्त)
Formवर्तमानकाले शानच्-प्रत्ययान्त कृदन्त (present middle participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
खरम्to Khara
खरम्:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootखर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (सम्प्रदान/प्रति-सम्बन्धे; addressed object), एकवचन
वाक्यम्words/speech
वाक्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
संरब्धम्angry/agitated
संरब्धम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसं + रभ् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (of वाक्यम्)
इदम्this
इदम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम; विशेषण (of वाक्यम्)
अब्रवीत्said/spoke
अब्रवीत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन

Rama, fond of dharma, broke into pieces Khara's mace with his arrows, and smiling at bewildered Khara, said:

R
Rāma (Rāghava)
K
Khara
G
Gadā (mace)
B
Bāṇa (arrows)

FAQs

Dharma-guided strength: Rāma’s martial action is presented as righteous defense, not aggression for its own sake—power is exercised under moral commitment.

In the Janasthāna battle, Rāma breaks Khara’s mace with arrows and begins addressing him directly.

Composure under pressure: even amid combat, Rāma remains confident and controlled, signaling mastery rather than rage.