Previous Verse
Next Verse

Shloka 20

खरसेनासङ्ग्रामः

The Battle with Khara’s Host at the Hermitage

असङ्ख्येयास्तु रामस्य सायकाश्चापमण्डलात्।विनिष्पेतुरतीवोग्रा रक्षःप्राणापहारिणः।।।।

asaṅkhyeyās tu rāmasya sāyakāś cāpamaṇḍalāt |

viniṣpetur atīvogrā rakṣaḥprāṇāpahāriṇaḥ ||

จากวงคันศรของพระรามที่ทรงดึงเต็มกำลัง ศรนับไม่ถ้วนพุ่งออกมา—ดุร้ายยิ่งนัก และเป็นผู้พรากชีวิตเหล่ายักษ์

असङ्ख्येयाःcountless
असङ्ख्येयाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअसङ्ख्येय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे (Masculine), प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), बहुवचनम् (Plural); विशेषणम् (adjective) — सायकाः इति विशेष्यस्य
तुindeed/and (emphatic)
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/connecting particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्ययम्; निपातः/पदार्थ-विशेषकः (particle; emphatic/contrastive)
रामस्यof Rama
रामस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम्; स्वामि-सम्बन्धः (possessive)
सायकाःarrows
सायकाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसायक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
and
:
Sambandha (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चयार्थक-निपातः (conjunction)
आपमण्डलात्from the bow’s arc/circle
आपमण्डलात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootचाप + मण्डल (प्रातिपदिक); चापमण्डल (समस्तपद)
Formनपुंसकलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः (Ablative/5th), एकवचनम्; तत्पुरुषः (षष्ठी-तत्पुरुषः) ‘चापस्य मण्डलम्’
विनिष्पेतुःleapt forth / shot out
विनिष्पेतुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-निस्-√पत् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथम-पुरुषः (3rd person), बहुवचनम्; परस्मैपदम्
अतीवexceedingly
अतीव:
Visheshana (विशेषण/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअतीव (अव्यय)
Formअव्ययम्; क्रियाविशेषणम् (adverb)
उग्राःfierce
उग्राः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootउग्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् — सायकाः
रक्षःप्राणापहारिणःlife-stealing (of the demons)
रक्षःप्राणापहारिणः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootरक्षस् + प्राण + अपहारिन् (प्रातिपदिक); रक्षःप्राणापहारिन् (समस्तपद)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; तत्पुरुषः (षष्ठी-तत्पुरुषः) ‘रक्षसां प्राणान् अपहरन्ति’ इति; विशेषणम् — सायकाः

From Rama's bow bent into a cirle, countless fierce arrows able to take the lives of demons were released.

R
Rāma
R
Rakṣasas
B
bow (cāpa)
A
arrows (sāyaka)

FAQs

Dharma sometimes demands overwhelming response to protect the good; the verse depicts force as legitimate when directed to end predation and restore safety.

Rama’s archery becomes a torrent—innumerable arrows pour out from his drawn bow into the demon host.

Power under control—Rama’s strength is depicted as immense yet purposeful.