Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

उत्पातदर्शनं खरसैन्यसमागमश्च

Omens of calamity and the approach of Khara’s army

स चापमुद्यम्य महच्छरानादाय वीर्यवान्।बभूवावस्थितस्तत्र ज्यास्वनैः पूरयन्दिशः।।।।

sa cāpam udyamya mahat śarān ādāya vīryavān | babhūvāvasthitas tatra jyā-svanaiḥ pūrayan diśaḥ ||

แล้วพระรามผู้ทรงเดชยกคันธนูใหญ่ขึ้น หยิบศรไว้ และยืนมั่น ณ ที่นั้น ให้เสียงสายธนูดังกังวานก้องไปทั่วทุกทิศ

सःhe
सः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; सर्वनाम
चापम्bow
चापम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootचाप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया (Accusative), एकवचनम्
उद्यम्यhaving lifted
उद्यम्य:
पूर्वकाल-क्रिया (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootउद्-यम् (धातु)
Formकृदन्तः—ल्यप्/त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययीभाव-रूपम् (gerund/absolutive); ‘उद्यम्य’ = having lifted
महत्great, huge
महत्:
विशेषणम् (Adjectival modifier)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्; विशेषणम् (चापम्/शरान् सन्दर्भे)
शरान्arrows
शरान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootशर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया, बहुवचनम्
आदायhaving taken
आदाय:
पूर्वकाल-क्रिया (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootआ-दा (धातु)
Formकृदन्तः—ल्यप् (gerund/absolutive); ‘आदाय’ = having taken
वीर्यवान्valiant, powerful
वीर्यवान्:
कर्तृ-विशेषणम् (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootवीर्यवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; विशेषणम्
बभूवbecame, stood
बभूव:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
अवस्थितःstationed, standing
अवस्थितः:
कर्तृ-विशेषणम् (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootअव-स्था (धातु)
Formकृदन्तः—क्त (PPP); पुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; ‘स्थितः’
तत्रthere
तत्र:
अधिकरणम् (Adhikaraṇa/Location)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्ययम् (locative adverb)
ज्या-स्वनैःby the twangs of the bowstring
ज्या-स्वनैः:
करणम् (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootज्या (प्रातिपदिक) + स्वन (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (षष्ठी-तत्पुरुषः: ‘ज्यायाः स्वनः’); पुंलिङ्गः, तृतीया, बहुवचनम्
पूरयन्filling
पूरयन्:
कर्तृ-विशेषणम् (Concurrent action of subject)
TypeAdjective
Rootपूरय् (धातु, पूर्-णिच्)
Formकृदन्तः—शतृ (present active participle); पुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; ‘पूरयन्’ = filling
दिशःthe directions
दिशः:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, द्वितीया (Accusative), बहुवचनम्

Valiant Rama lifted the huge bow and arrows and stood there, filling the directions with the twangs of his bow.

R
Rama
B
bow (cāpa)
A
arrows (śara)
D
directions/quarters (diś)

FAQs

Dharma in action: righteous defense is not passive; it requires preparedness, resolve, and the willingness to confront harm decisively.

Rama takes position outside after securing Sītā, signaling readiness through the bow’s twang as the confrontation nears.

Steadfast valor—Rama stands his ground and openly signals readiness to protect and uphold order.