Previous Verse
Next Verse

Shloka 21

खरस्य क्रोधः — शूर्पणखावृत्तान्तकथनम्

Khara’s Wrath and Śūrpaṇakhā’s Report

इति तस्यां ब्रुवाणायां चतुर्दश महाबलान्।व्यादिदेश खरः क्रुद्धो राक्षसानन्तकोपमान्।।।।

iti tasyāṃ bruvāṇāyāṃ caturdaśa mahābalān | vyādideśa kharaḥ kruddho rākṣasān antakopamān ||

เมื่อนางกล่าวเช่นนั้น ขรยักษ์ผู้โกรธเกรี้ยวจึงสั่งให้รากษสผู้ทรงพลังสิบสี่ตน ซึ่งดุร้ายดั่งพญามัจจุราช ออกไปจัดการ

itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध/quotative)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय; वाक्यसमाप्तिसूचक/उद्धरणार्थक (quotative particle)
tasyāmin/while she (was)
tasyām:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; सर्वनाम
bruvāṇāyāmwhile (she was) speaking
bruvāṇāyām:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeVerb
Rootbrū (धातु) + śatṛ (शतृ-प्रत्यय)
Formवर्तमानकाले कृदन्त (present active participle); स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘ब्रुवती’ = speaking
caturdaśafourteen
caturdaśa:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootcaturdaśa (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक; समासः द्विगु (catur + daśa); अव्ययवत् प्रयोगः (indeclinable numeral in many contexts)
mahābalānvery strong (ones)
mahābalān:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootmahā-bala (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन; कर्मधारय-समास (महान् बलम् येषाम्/महाबल)
vyādideśaordered/commanded
vyādideśa:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootvi-ā-diś (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद; ‘आदेशं ददौ’
kharaḥKhara
kharaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkhara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
kruddhaḥangry
kruddhaḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootkrudh (धातु) + kta (क्त)
Formभूतकृदन्त (past participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘क्रुद्ध’ = angry
rākṣasāndemons
rākṣasān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootrākṣasa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन
antakopamāncomparable to Antaka (Death)
antakopamān:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootantaka-upamāna (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; तत्पुरुष-समास (अन्तकस्य उपमानम्/सदृशाः)

Thus commanded, the fourteen demons along with Surpanakha rushed there like wind-blown clouds.

K
Khara
Ś
Śūrpaṇakhā (implied by 'tasyām')
R
Rākṣasas
A
Antaka (Death)

FAQs

Uncontrolled anger (krodha) drives adharma and rash decisions; dharma calls for self-mastery before exercising authority.

Hearing Śūrpaṇakhā’s words, Khara responds by deploying a force of fourteen rākṣasas to attack.

By contrast (through negation), the verse highlights the virtue of restraint—showing how its absence leads to violent escalation.