Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

दशमः सर्गः — Rama’s Vow to Protect the Sages of Daṇḍaka

Dharma of Refuge

राक्षसैर्दण्डकारण्ये बहुभिः कामरूपिभिः।अर्दितास्स्म दृढं राम भवान्नस्तत्र रक्षतु।।।।

rākṣasair daṇḍakāraṇye bahubhiḥ kāmarūpibhiḥ | arditāḥ sma dṛḍhaṃ rāma bhavān nas tatra rakṣatu ||

พวกเขากล่าวว่า “ข้าแต่พระราม ในป่าทัณฑกะ พวกเราถูกยักษ์รากษสผู้แปลงกายได้ตามใจจำนวนมากเบียดเบียนอย่างหนัก ขอพระองค์ทรงคุ้มครองพวกเราที่นั่นเถิด”

राक्षसैःby demons
राक्षसैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/Instrumental), बहुवचन
दण्डकारण्येin the Dandaka forest
दण्डकारण्ये:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootदण्डकारण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण/Locative), एकवचन; समासः दण्डक + अरण्य (षष्ठी-तत्पुरुषः: 'दण्डकानां अरण्यम्')
बहुभिःby many
बहुभिः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (राक्षसैः)
कामरूपिभिःby shape-shifters (assuming forms at will)
कामरूपिभिः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकामरूपिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः काम + रूपिन् (कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रायः: 'कामं रूपं यस्य/यः')
अर्दिताः(we) are tormented
अर्दिताः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootअर्द् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; (वयम्) इति कर्तरि प्रयोगः—'we (are) tormented'
स्मindeed / (emphatic particle)
स्म:
Sambandha/Particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootस्म (अव्यय)
Formअव्यय; निपातः (particle), वाक्ये स्मरण/प्रत्ययार्थ-समर्थकः
दृढम्strongly, severely
दृढम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootदृढ (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावेन क्रियाविशेषण-प्रयोगः (adverbial accusative)
रामO Rama
राम:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
भवान्you (honored sir)
भवान्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; आदरार्थ-प्रयोगः (honorific 'you')
नःof us / for us
नः:
Sampradāna/Beneficiary (सम्प्रदान-अर्थे)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन; एन्क्लिटिक-रूपम्
तत्रthere / in that situation
तत्र:
Deśa-adhikaraṇa (देश-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-अव्यय (locative adverb)
रक्षतुmay (he/you) protect
रक्षतु:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootरक्ष् (धातु)
Formलोट्-लकार (imperative/benedictive sense), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन

'O Rama, the demons who can assume any form at their will are mercilessly tormenting us in Dandaka forest. Do protect us from them'.

R
Rāma
D
Daṇḍakāraṇya (Dandaka forest)
R
Rākṣasas

FAQs

The verse invokes kṣatriya-dharma: the ruler/warrior must protect those devoted to spiritual practice who are harmed by violence and deceit.

The forest sages present their complaint: rākṣasas in Daṇḍaka harass them, and they appeal to Rāma for protection.

The sages’ truthfulness and dependence on righteous governance, and implicitly Rāma’s role as protector of dharma.