Adhyaya 38

ด้วยความใคร่รู้ไม่รู้จบของวาตสยายนะที่ปรารถนาจะฟังคุณความดีของพระรามอยู่เสมอ พระเศษะ (อนันตะ) จึงเล่าเหตุการณ์แห่งอัศวเมธยัญ เมื่อม้าบูชายัญของพระรามหายลงไปในสระลึกแห่งแม่น้ำเรวา (นรมทา) กองทัพต่างตะลึงงัน ศัตรุฆนะมาถามไถ่ทหาร แล้วตามคำแนะนำของเสนาบดีจึงลงสู่สายน้ำพร้อมหนุมานและปุษกละ มุ่งสู่ปาตาล ในปาตาลพวกเขาเห็นนครเรืองรอง และพบม้าถูกผูกไว้กับเสาทองประดับรัตนะ ใกล้สตรีผู้ทรงอำนาจซึ่งมีโยคินีผู้ล่อลวงรายล้อม และกล่าวขู่ว่าจะกินผู้บุกรุก เกิดถ้อยคำโต้ตอบตึงเครียด คณะของหนุมานประกาศว่าม้าเป็นของรามภัทรและขอให้ปล่อย พร้อมทั้งปรากฏนัยแห่งมายาและความหลงผิด ท้ายที่สุดหนุมานขอพรสูงสุด คือการเป็นทาสผู้ภักดีต่อพระรามตลอดชาติภพ สตรีนั้นประทานพร บอกนิมิตเรื่องการสมรสในภายหน้า และมอบอาวุธที่โยคินีประสิทธิ์ให้แก่ศัตรุฆนะ ศัตรุฆนะจึงกู้ม้ากลับสู่ฝั่งเรวา กองทัพยินดีและรับฟังเรื่องราวทั้งหมด