Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

The Greatness of Hari’s Janmāṣṭamī (Jayantī) Vow

दिलीप उवाच । भाद्रे मास्यसिताष्टम्यां यस्यां जातो जनार्द्दनः । तदहं श्रोतुमिच्छामि कथयस्व महामुने

dilīpa uvāca | bhādre māsyasitāṣṭamyāṃ yasyāṃ jāto janārddanaḥ | tadahaṃ śrotumicchāmi kathayasva mahāmune

ท้าวทิลีปตรัสว่า: “ในเดือนภัทรา วันอัษฏมีแห่งปักษ์มืด ซึ่งเป็นวันที่พระชนม์ของพระชนารทนะบังเกิด ข้าพเจ้าปรารถนาจะสดับเรื่องนั้น ขอท่านมหามุนีโปรดเล่าเถิด”

दिलीपःDilīpa
दिलीपः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootदिलीप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Speech act/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
भाद्रेin (the month of) Bhādra
भाद्रे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभाद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; मास-विशेषः
मासिin the month
मासि:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
असिताष्टम्याम्on the dark-fortnight eighth (tithi)
असिताष्टम्याम्:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअसिता + अष्टमी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय-समासः (असिता अष्टमी) = कृष्णपक्ष-अष्टमी
यस्याम्on which
यस्याम्:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धबोधक-यत् (relative pronoun)
जातःwas born
जातः:
Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अर्थः—‘born’
जनार्द्दनःJanārdana (Viṣṇu/Kṛṣṇa)
जनार्द्दनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजनार्दन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विष्णोः नाम
तत्that (matter)
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
श्रोतुम्to hear
श्रोतुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त कृदन्त (infinitive), अव्ययवत् प्रयोगः; अर्थः—‘to hear’
इच्छामिI wish/desire
इच्छामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootइष् (धातु)
Formलट्-लकार, परस्मैपद, उत्तम-पुरुष, एकवचन
कथयस्वtell (me)
कथयस्व:
Kriya (Command/आज्ञा)
TypeVerb
Rootकथय् (धातु; णिच्-प्रयोगः कथ्→कथय)
Formलोट्-लकार (Imperative), आत्मनेपद, मध्यम-पुरुष, एकवचन
महामुनेO great sage
महामुने:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहा + मुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय-समासः (महान् मुनिः)

King Dilīpa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Type: city

Sandhi Resolution Notes: मास्यसिताष्टम्यां = मासि + असिताष्टम्याम् (इ/अ सन्धि); तदहं = तत् + अहम् (व्यञ्जन-सन्धि: द् + अ → द); श्रोतुमिच्छामि = श्रोतुम् + इच्छामि (म् + इ → मि); जनार्द्दनः spelling reflects gemination (र्द्द) in some recensions.

D
Dilīpa
J
Janārdana

FAQs

It points to kṛṣṇa-aṣṭamī in Bhādra (Bhādrapada), widely associated with Janārdana/Kṛṣṇa’s birth—i.e., the Janmāṣṭamī tithi.

Janārdana is a revered epithet of Viṣṇu, often used for Kṛṣṇa/Vāsudeva in devotional and festival contexts.

He models śravaṇa (devotional listening): respectfully requesting sacred instruction from a sage to understand the significance of a holy time and divine manifestation.