Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

Protection of Brāhmaṇas

गालव उवाच । सुंदरांगः सुवदनः समस्तशास्त्रविद्भवेत् । सत्कुले यदि जातः स तदा यज्ञाय कल्पते

gālava uvāca | suṃdarāṃgaḥ suvadanaḥ samastaśāstravidbhavet | satkule yadi jātaḥ sa tadā yajñāya kalpate

คาลวะกล่าวว่า “ผู้ใดมีกายงาม หน้าตาผ่องใส และรู้แจ้งศาสตราทั้งปวง หากเกิดในตระกูลอันประเสริฐ ผู้นั้นย่อมเหมาะสมแก่ยัญ”

गालवःGālava
गालवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगालव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदी
सुन्दराङ्गःhandsome-limbed
सुन्दराङ्गः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसुन्दर (प्रातिपदिक) + अङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
सुवदनःfair-faced
सुवदनः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + वदन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
समस्तशास्त्रवित्knower of all śāstras
समस्तशास्त्रवित्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसमस्त (कृदन्त/प्रातिपदिक) + शास्त्र (प्रातिपदिक) + विद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘विद्’ (ज्ञाता)
भवेत्may be / would be
भवेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदी
सत्कुलेin a good family
सत्कुले:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसत् (प्रातिपदिक) + कुल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन
यदिif
यदि:
Sambandha (Logical connector)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formअव्यय; शर्तार्थक-निपात (conditional particle)
जातःborn
जातः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootजन् (धातु) → जात (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
तदाthen
तदा:
Kala-adhikarana (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
यज्ञायfor sacrifice
यज्ञाय:
Sampradana (Recipient/Purpose/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (4th/Dative), एकवचन
कल्पतेis fit / is suitable
कल्पते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकॢप् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदी

Gālava

Primary Rasa: bibhatsa

Secondary Rasa: shanta

Sandhi Resolution Notes: समस्तशास्त्रविद्भवेत् = समस्तशास्त्रवित् + भवेत् (त् + भ → द्भ); सत्कुले = सत् + कुले (त् + क → त्क); सुंदरांगः = सुन्दर + अङ्गः; सुवदनः = सु + वदनः.

G
Gālava
Y
Yajña

FAQs

It lists pleasing physical appearance (handsome, fair-faced), comprehensive scriptural learning, and being born in a noble/good family as marks of fitness for yajña.

The verse foregrounds external and social qualifications (appearance and birth) along with intellectual qualification (śāstra-learning); it does not explicitly mention inner virtues like compassion or self-control in this line.

“Born in a good family” reflects a traditional social criterion for ritual eligibility in some dharma discussions, indicating that ritual roles were often linked to lineage and recognized social standing.