Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

The Episode of Vena: Purification, the ‘Vāsudevābhidhā’ Hymn, and the Dharma of Charity

Times, Tīrthas, Worthy Recipients

श्रीवासुदेव उवाच । क्वगतोऽसौ महामोहो येन त्वं मोहितो नृप । लोभेन मोहयुक्तेन तमोमार्गे निपातितः

śrīvāsudeva uvāca | kvagato'sau mahāmoho yena tvaṃ mohito nṛpa | lobhena mohayuktena tamomārge nipātitaḥ

ศรีวาสุเทวตรัสว่า “ดูก่อนพระราชา ความหลงใหลอันใหญ่หลวงนั้นไปอยู่ที่ใดเล่า ที่เคยทำให้ท่านหลงผิด—ถูกความโลภที่ประกอบด้วยความมืดบอดผลักให้ตกสู่หนทางแห่งความมืด?”

श्रीवासुदेवःŚrī Vāsudeva
श्रीवासुदेवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्री-वासुदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः—कर्मधारय (श्रीमान् वासुदेवः)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (परोक्शभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
क्वwhere
क्व:
Avyaya (Adverbial/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootक्व (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative adverb: where?)
गतःgone
गतः:
Kriya/State (क्रिया/अवस्था)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) + गत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘गतोऽसौ’ इति वाक्ये विधेय-विशेषणवत्
असौthat (he/this one)
असौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
महामोहःgreat delusion
महामोहः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहā + मोह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः—कर्मधारय (महान् मोहः)
येनby which
येन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; सम्बन्धे/करणे (by which)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st), एकवचन; उत्तमपुरुष-सर्वनाम
मोहितःdeluded
मोहितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootमुह् (धातु) + मोहित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘त्वम्’ इत्यस्य विशेषणम्
नृपO king
नृप:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/8th), एकवचन
लोभेनby greed
लोभेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootलोभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
मोहयुक्तेनaccompanied by delusion
मोहयुक्तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootमोह + युक्त (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (मोह-युक्तः = मोहेन युक्तः)
तमोमार्गेon the path of darkness
तमोमार्गे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतमस् + मार्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (तमसः मार्गः)
निपातितःcast down / fallen
निपातितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootनि + पत् (धातु) + निपातित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formणिच्-प्रत्ययान्त causative + क्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तरि/कर्मणि-भावे ‘पातितः’ (cast down)

Śrī Vāsudeva

Primary Rasa: vira

Secondary Rasa: raudra

Sandhi Resolution Notes: क्वगतोऽसौ = क्व गतः असौ; पृष्टोहं (अगले श्लोक में) आदि की तरह ‘ओ’ संधि।

V
Vāsudeva (Kṛṣṇa)
N
Nṛpa (the King)

FAQs

It warns that greed (lobha), when mixed with delusion (moha), pushes a person onto the “path of darkness” (tamomārga)—a life of ignorance and ethical decline.

The verse directly addresses a king within the dialogue context of Bhūmi-khaṇḍa; the specific royal identity is not stated in this single śloka excerpt.

Tamomārga is the course driven by tamas (darkness/ignorance): clouded judgment, moral confusion, and actions that lead away from clarity, dharma, and spiritual progress.