Next Verse

Shloka 1

द्रौपद्याः सैरन्ध्रीवेषधारणं सुदेष्णासंवादश्च | Draupadī assumes the Sairandhrī guise and dialogues with Sudeshnā

इस प्रकार श्रीमह्याभारत विराटपर्वके अन्तर्गत पाण्डवप्रवेशपर्वनें युधिष्टिपप्रवेशविषयक सातवाँ अध्याय पूरा हुआ ॥/ ७ ॥। (दाक्षिणात्य अधिक पाठके १२ श्लोक मिलाकर कुल ३० श्लोक हैं।) हि न (हुक है आम अष्टमो> ध्याय: भीमसेनका राजा विराटकी सभामें प्रवेश और राजाके द्वारा आश्वासन पाना वैशम्पायन उवाच अथापरो भीमबल: श्रियाज्वल- न्रुपाययौ सिंहविलासविक्रम: । खजां च दर्बी च करेण धारय- त्रसिं च कालाड्रमकोशमव्रणम्‌,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! तदनन्तर द्वितीय पाण्डव भयंकर बलशाली भीमसेन सिंहकी-सी मस्त चालसे चलते हुए राजाके दरबारमें आये। वे अपने सहज तेजसे प्रकाशित हो रहे थे। उन्होंने हाथमें मथानी, करछी और शाक काटनेके लिये एक काले रंगका तीखी धारवाला छूरा ले रखा था। उनका वह छूरा टूटा-फ़ूटा न था और न उसके ऊपर कोई आवरण था

vaiśampāyana uvāca | athāparo bhīmabalaḥ śriyā jvalan nṛpāyayau siṃhavilāsavikramaḥ | khaḍgāṃ ca darbīṃ ca kareṇa dhārayan asiṃ ca kālādramakośam avraṇam |

ไวศัมปายนะกล่าวว่า—แล้วปาณฑพองค์ถัดมา คือ ภีมเสนผู้มีกำลังน่าเกรงขาม ก็เข้าไปเฝ้าพระราชา ด้วยก้าวย่างองอาจดุจสิงห์ เปล่งประกายด้วยรัศมีโดยธรรมชาติ ในมือเขาถือดาบ ทัพพี และมีดสีดำคมสำหรับหั่นผัก—ไม่หัก ไม่ถูกหุ้ม—แสดงว่าแม้จะยอมรับงานรับใช้ต่ำต้อย ก็ยังมิได้ละทิ้งพลังภายในและศักดิ์ศรีของตน

वैशम्पायनःVaiśampāyana
वैशम्पायनः:
Karta
TypeNoun
Rootवैशम्पायन
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular
अथthen
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
अपरःthe other (one), next
अपरः:
Karta
TypeAdjective
Rootअपर
FormMasculine, Nominative, Singular
भीमबलःBhīma of (terrible) strength / mighty Bhīma
भीमबलः:
Karta
TypeNoun
Rootभीमबल
FormMasculine, Nominative, Singular
श्रियाwith splendor, by radiance
श्रिया:
Karana
TypeNoun
Rootश्री
FormFeminine, Instrumental, Singular
ज्वलन्shining, blazing
ज्वलन्:
Karta
TypeVerb
Rootज्वल्
Formशतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Singular
नृपायto the king
नृपाय:
Sampradana
TypeNoun
Rootनृप
FormMasculine, Dative, Singular
आययौcame, approached
आययौ:
TypeVerb
Rootया
FormPerfect, Third, Singular
सिंहविलासविक्रमःone whose stride/valor is like a lion’s gait
सिंहविलासविक्रमः:
Karta
TypeNoun
Rootसिंहविलासविक्रम
FormMasculine, Nominative, Singular
खजाम्a churning-stick (madhānī)
खजाम्:
Karma
TypeNoun
Rootखजा
FormFeminine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
दर्बीम्ladle
दर्बीम्:
Karma
TypeNoun
Rootदर्बी
FormFeminine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
करेणwith (his) hand
करेण:
Karana
TypeNoun
Rootकर
FormMasculine, Instrumental, Singular
धारयन्holding, bearing
धारयन्:
Karta
TypeVerb
Rootधृ
Formशतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Singular
त्रसिम्a knife/dagger (reading uncertain)
त्रसिम्:
Karma
TypeNoun
Rootत्रसि
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
कालाड्रमकोशम्a black (sheath/cover) case (reading uncertain)
कालाड्रमकोशम्:
Karma
TypeNoun
Rootकालाड्रमकोश
FormMasculine, Accusative, Singular
अव्रणम्unbroken, unwounded; intact
अव्रणम्:
TypeAdjective
Rootअव्रण
FormNeuter, Accusative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
J
Janamejaya
B
Bhīmasena (Bhīma)
V
Virāṭa (the king)
R
royal court/assembly (sabhā)
S
sword (khaḍga)
L
ladle (darbī)
K
knife/blade for cutting vegetables (asi)

Educational Q&A

Power guided by dharma can accept humble roles without inner diminishment. Bhīma’s radiant presence alongside kitchen implements suggests disciplined strength: the warrior’s capacity is restrained and redirected toward lawful concealment and service, preserving dignity while avoiding needless conflict.

During the Pāṇḍavas’ incognito period in Virāṭa’s kingdom, Bhīma approaches King Virāṭa’s court. He arrives with a lion-like bearing and carries utensils and a sharp blade associated with culinary work, indicating his intended role in the palace while still appearing formidable.