Previous Verse
Next Verse

Shloka 23

इन्द्रसेनादयश्रैव रथैस्तै: सुसमाहितै: । आययु: सहिता: सर्वे परिसंवत्सरोषिता:,जिन्होंने एक वर्षतक द्वारकामें निवास किया था, वे इन्द्रसेन आदि सारथि भी अच्छी तरह सब सामग्रियोंसे सम्पन्न किये हुए रथोंसहित वहाँ आये थे

indrasenādayaś caiva rathais taiḥ susamāhitaiḥ | āyayuḥ sahitāḥ sarve pari-saṃvatsaroṣitāḥ ||

ไวศัมปายนะกล่าวว่า—อินทรเสนะและสารถีอื่น ๆ ก็พากันมาถึงที่นั่นพร้อมกัน นำรถศึกที่ตระเตรียมไว้อย่างเรียบร้อย ครบถ้วนด้วยสิ่งจำเป็นทั้งปวง—เป็นเหล่าผู้ติดตามเดียวกันที่พำนักอยู่ ณ ทวารกา ครบหนึ่งปีเต็ม

इन्द्रसेनादयःIndrasena and others
इन्द्रसेनादयः:
Karta
TypeNoun
Rootइन्द्रसेन (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural
एवindeed/also
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
रथैःwith chariots
रथैः:
Karana
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental, Plural
तैःwith those
तैः:
Karana
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
सुसमाहितैःwell-prepared / well-equipped
सुसमाहितैः:
Karana
TypeAdjective
Rootसुसमाहित (प्रातिपदिक; सम्-आ-धा धातु से निष्पन्न)
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
आययुःthey came/arrived
आययुः:
TypeVerb
Rootया (धातु)
FormPerfect (लिट्), 3rd, Plural
सहिताःtogether/assembled
सहिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootसहित (प्रातिपदिक; सह + इ धातु से निष्पन्न)
FormMasculine, Nominative, Plural
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural
परिसंवत्सरोषिताःhaving dwelt for a full year
परिसंवत्सरोषिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootपरिसंवत्सरोषित (प्रातिपदिक; √वस् 'to dwell' से क्त-प्रत्यय)
FormMasculine, Nominative, Plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
I
Indrasena
C
charioteers (sārathis)
C
chariots (rathas)
D
Dvārakā

Educational Q&A

The verse highlights the dharmic value of responsible service: attendants and charioteers fulfill their role by arriving together with chariots properly prepared, showing discipline, readiness, and reliability in support of their leaders.

Vaiśampāyana reports that Indrasena and other charioteers, who had been staying for a full year in Dvārakā, now come to the scene bringing well-equipped chariots, indicating organized arrival and logistical readiness for the next events.