Previous Verse
Next Verse

Shloka 71

आचार्यो वृष्णिवीराणां कौरवाणां च यो द्विज: । सर्वक्षत्रस्य चाचार्य: सर्वशस्त्रभूृतां वर: । तेन द्रोणेन ते तात कथमासीत्‌ समागम:

ācāryo vṛṣṇivīrāṇāṃ kauravāṇāṃ ca yo dvijaḥ | sarvakṣatrasya cācāryaḥ sarvaśastrabhṛtāṃ varaḥ | tena droṇena te tāta katham āsīt samāgamaḥ ||

ไวศัมปายนะกล่าวว่า “ลูกเอ๋ย พราหมณ์โทรณะผู้นั้น—อาจารย์ของวีรชนแห่งวฤษณิและเหล่ากุรุวงศ์ เป็นครูของกษัตริย์ทั้งปวง และเป็นยอดแห่งผู้ถืออาวุธ—การเผชิญหน้าของเจ้ากับท่านโทรณะเกิดขึ้นได้อย่างไร?”

आचार्यःteacher, preceptor
आचार्यः:
Karta
TypeNoun
Rootआचार्य
FormMasculine, Nominative, Singular
वृष्णिवीराणाम्of the Vrishni heroes
वृष्णिवीराणाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवृष्णिवीर
FormMasculine, Genitive, Plural
कौरवाणाम्of the Kauravas
कौरवाणाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकौरव
FormMasculine, Genitive, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
द्विजःBrahmin; twice-born
द्विजः:
Karta
TypeNoun
Rootद्विज
FormMasculine, Nominative, Singular
सर्वक्षत्रस्यof all the Kshatriya class
सर्वक्षत्रस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसर्वक्षत्र
FormNeuter, Genitive, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
आचार्यःteacher
आचार्यः:
Karta
TypeNoun
Rootआचार्य
FormMasculine, Nominative, Singular
सर्वशस्त्रभृताम्of all weapon-bearers
सर्वशस्त्रभृताम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसर्वशस्त्रभृत्
FormMasculine, Genitive, Plural
वरःbest, foremost
वरः:
Karta
TypeAdjective
Rootवर
FormMasculine, Nominative, Singular
तेनby him/with him
तेन:
Karana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
द्रोणेनby/with Drona
द्रोणेन:
Karana
TypeNoun
Rootद्रोण
FormMasculine, Instrumental, Singular
तेof you/your
ते:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormGenitive, Singular
तातdear one; son (address)
तात:
TypeNoun
Rootतात
FormMasculine, Vocative, Singular
कथम्how?
कथम्:
TypeIndeclinable
Rootकथम्
आसीत्was
आसीत्:
TypeVerb
Rootअस्
FormImperfect (Lan), 3rd, Singular, Parasmaipada
समागमःmeeting, encounter
समागमः:
Karta
TypeNoun
Rootसमागम
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
D
Droṇa
V
Vṛṣṇi warriors
K
Kauravas
K
Kṣatriyas (royal warrior class)

Educational Q&A

The verse underscores the ethical weight of the guru’s role in kṣatriya society: a single preceptor can shape the conduct and capabilities of many royal lineages. By highlighting Droṇa as ‘foremost among weapon-bearers’ and teacher to multiple clans, it frames martial skill as something transmitted through disciplined instruction, carrying responsibility beyond any one faction.

Vaiśampāyana pauses to identify Droṇa with honorific epithets and then asks how the addressed person’s encounter/meeting with Droṇa occurred. The question functions as a narrative bridge, inviting an account of the circumstances that led to contact with this renowned teacher.