Shloka 28
पाण्डवपरिचयः—विराटसभायां प्रकाशनम्
Identification of the Pāṇḍavas in Virāṭa’s Court
ततोअ्र्जुनो भीष्ममपास्य युद्धे विद्ध्वास्य यन्तारमरिष्ट थन्वा । तस्थौ विमुक्तो रथवृन्दमध्या- न्मेघं विदार्येव सहसत्ररश्मि:
tato 'rjuno bhīṣmam apāsya yuddhe viddhvāsya yantāram ariṣṭa-dhanvā | tasthau vimukto ratha-vṛnda-madhyān meghaṃ vidāryeva sahasra-raśmiḥ, dhvajena sarvān abhibhūya śatrūn sa-hema-mālena virājamānaḥ |
ไวศัมปายนะกล่าวว่า—แล้วอรชุน ผู้มีศรไม่พลาดเป้า ได้กันภีษมะออกไปในสนามรบ และยิงสารถีของท่านให้บาดเจ็บ เขายืนอย่างเป็นอิสระท่ามกลางหมู่รถศึก ดุจสุริยันพันรัศมีฉีกเมฆออกปรากฏกาย ด้วยธงชัยประดับพวงมาลัยทอง เขากดข่มกองทัพศัตรู และด้วยความรุ่งเรืองแห่งธงนั้นเองก็ประหนึ่งทำให้ฝ่ายตรงข้ามทั้งมวลต่ำต้อย ครั้นเห็นกุรุทั้งหลายถอยทัพ อรชุนผู้สวมมงกุฎก็ยินดี และกล่าวแก่เจ้าชายอุตตระ โอรสแห่งกษัตริย์มัตสยะว่า “ราชกุมาร บัดนี้จงหันม้ากลับเถิด โคของท่านได้กู้คืนแล้ว ศัตรูหนีไปแล้ว เพราะฉะนั้นจงกลับสู่เมืองด้วยความปลอดภัยและความยินดี”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Heroic power is framed as protective duty: Arjuna’s prowess is used to recover stolen cattle and secure safe return, emphasizing kṣatriya-dharma—defending the vulnerable and restoring order rather than pursuing needless slaughter after victory.
Arjuna breaks through the enemy chariot formation, neutralizes Bhīṣma’s immediate support by striking the charioteer, and shines like the sun dispersing clouds. The Kauravas retreat; Arjuna, pleased, instructs Prince Uttara to turn the horses back and return to the city since the cattle are recovered and the enemy has fled.