Next Verse

Shloka 1

उत्तरो जयमावेदयति—विराटस्य हर्षः, द्यूतनिषेधः

Uttara’s Victory Report—Virāṭa’s Rejoicing and the Counsel Against Gambling

वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! तदनन्तर दुर्योधन, कर्ण, दुःशासन, विविंशति, पुत्रसहित आचार्य द्रोण और महारथी कृपाचार्य--ये सब योद्धा रोषमें भरकर धनंजयको मार डालनेकी इच्छासे अपने मजबूत और दृढ़ धनुषोंकी टंकार फैलाते हुए उनपर पुनः चढ़ आये

Vaiśampāyana uvāca—Janamejaya! tad-anantaraṁ Duryodhanaḥ, Karṇaḥ, Duḥśāsanaḥ, Viviṁśatiḥ, putra-sahita ācārya Droṇaś ca mahārathī Kṛpācāryaś ca—ete sarve yoddhā roṣeṇa pūritāḥ Dhanañjayaṁ mārayituṁ icchayā sva-dṛḍha-balavatāṁ dhanuṣāṁ ṭaṅkāraṁ vistārayantaḥ punar api tam abhyadravan.

ไวศัมปายนกล่าวว่า “โอ้ชนเมชยะ! ครั้นแล้วทุรโยธน์ กรรณะ ทุหศาสนะ วิวิงศติ อาจารย์โทรณะพร้อมบุตร และมหารถีกรุปาจารย์—เหล่านักรบทั้งหมดนั้นเดือดดาลด้วยโทสะ มุ่งหมายจะสังหารธนัญชยะ จึงบุกเข้าหาเขาอีกครั้ง พร้อมให้คันธนูอันแข็งแกร่งแน่นหนาของตนกึกก้องด้วยเสียงดีดสาย”

tadthat (then/thereafter)
tad:
Karma
TypePronoun
Roottad
FormNeuter, Accusative, Singular
anantaramafter that; immediately thereafter
anantaram:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootanantara
duryodhanaḥDuryodhana
duryodhanaḥ:
Karta
TypeNoun
Rootduryodhana
FormMasculine, Nominative, Singular
karṇaḥKarna
karṇaḥ:
Karta
TypeNoun
Rootkarṇa
FormMasculine, Nominative, Singular
duḥśāsanaḥDuhshasana
duḥśāsanaḥ:
Karta
TypeNoun
Rootduḥśāsana
FormMasculine, Nominative, Singular
viviṃśatiḥViviṃśati
viviṃśatiḥ:
Karta
TypeNoun
Rootviviṃśati
FormMasculine, Nominative, Singular
putrasahitaḥaccompanied by (his) son(s)
putrasahitaḥ:
Karta
TypeAdjective
Rootputra-sahita
FormMasculine, Nominative, Singular
ācāryaḥthe teacher
ācāryaḥ:
Karta
TypeNoun
Rootācārya
FormMasculine, Nominative, Singular
droṇaḥDrona
droṇaḥ:
Karta
TypeNoun
Rootdroṇa
FormMasculine, Nominative, Singular
mahārathaḥgreat chariot-warrior
mahārathaḥ:
Karta
TypeNoun
Rootmahāratha
FormMasculine, Nominative, Singular
kṛpācāryaḥKripa, the teacher
kṛpācāryaḥ:
Karta
TypeNoun
Rootkṛpa-ācārya
FormMasculine, Nominative, Singular
etethese
ete:
Karta
TypePronoun
Rootetad
FormMasculine, Nominative, Plural
sarveall
sarve:
Karta
TypeAdjective
Rootsarva
FormMasculine, Nominative, Plural
yoddhāraḥwarriors
yoddhāraḥ:
Karta
TypeNoun
Rootyoddhṛ
FormMasculine, Nominative, Plural
roṣeṇawith anger; in wrath
roṣeṇa:
Karana
TypeNoun
Rootroṣa
FormMasculine, Instrumental, Singular
samāviṣṭāḥpossessed/filled (with)
samāviṣṭāḥ:
Karta
TypeVerb
Rootsam-ā-viś
Formkta (past passive participle), Masculine, Nominative, Plural
dhanañjayamDhanañjaya (Arjuna)
dhanañjayam:
Karma
TypeNoun
Rootdhanañjaya
FormMasculine, Accusative, Singular
hantumto kill
hantum:
Karma
TypeVerb
Roothan
Forminfinitive
icchayāwith the desire
icchayā:
Karana
TypeNoun
Rooticchā
FormFeminine, Instrumental, Singular
svāntheir own
svān:
Karma
TypeAdjective
Rootsva
FormMasculine, Accusative, Plural
dṛḍhānfirm; strong
dṛḍhān:
Karma
TypeAdjective
Rootdṛḍha
FormMasculine, Accusative, Plural
balavataḥpowerful
balavataḥ:
Karma
TypeAdjective
Rootbalavat
FormMasculine, Accusative, Plural
dhanūṃṣibows
dhanūṃṣi:
Karma
TypeNoun
Rootdhanus
FormNeuter, Accusative, Plural
niṣṭanantaḥtwanging; making resound
niṣṭanantaḥ:
Karta
TypeVerb
Rootnis-ṭan
Formśatṛ (present active participle), Masculine, Nominative, Plural
tamhim
tam:
Karma
TypePronoun
Roottad
FormMasculine, Accusative, Singular
abhyadravanthey rushed/charged at
abhyadravan:
Karta
TypeVerb
Rootabhi-dru
FormImperfect (Laṅ), 3, Plural
punaḥagain
punaḥ:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
J
Janamejaya
D
Duryodhana
K
Karṇa
D
Duḥśāsana
V
Viviṁśati
D
Droṇācārya
A
Aśvatthāmā (implied by 'putra-sahita')
K
Kṛpācārya
D
Dhanañjaya (Arjuna)
B
bows (dhanuṣ)
B
bowstring twang (ṭaṅkāra)

Educational Q&A

The verse highlights how roṣa (wrath) drives collective action toward violence, narrowing ethical discernment. It implicitly contrasts disciplined kṣatriya valor with aggression fueled by anger and the desire to destroy, showing how passions can become the immediate cause of adharma-oriented choices in war.

After a prior exchange in the battle episode, the Kaurava leaders—Duryodhana, Karṇa, Duḥśāsana, Viviṁśati, Droṇa (with his son), and Kṛpa—regroup in anger and charge again at Dhanañjaya (Arjuna), announcing their renewed assault through the loud twanging of their bows.