Previous Verse
Next Verse

Shloka 40

Arjuna’s Concentrated Archery and the Rout of the Kaurava Mahārathas

Gāṇḍīva-Nirghoṣa Episode

सा च मुक्ता गदा गुर्वी कृपेण सुपरिष्कृता । अर्जुनेन शरैरनुन्ना प्रतिमार्गमथागमत्‌,जिसका सुवर्ण आदिसे भलीभाँति परिष्कार किया गया था, वह कृपाचार्यद्वारा चलायी हुई भारी गदा अर्जुनके बाणोंसे प्रेरित हो उलटी लौट गयी

sā ca muktā gadā gurvī kṛpeṇa supariṣkṛtā | arjunena śarair anunnā pratimārgam athāgamat ||

ไวศัมปายนะกล่าวว่า— คทาหนักนั้นซึ่งกฤปะขว้างมา และประดับตกแต่งอย่างงดงามด้วยทองคำเป็นต้น ถูกศรของอรชุนสกัดและผลักดัน จึงหวนกลับไปตามทางเดิมของมัน

साshe/that (gadha)
सा:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
मुक्ताreleased/let go
मुक्ता:
Karta
TypeAdjective
Rootमुक्त
FormFeminine, Nominative, Singular
गदाmace
गदा:
Karta
TypeNoun
Rootगदा
FormFeminine, Nominative, Singular
गुर्वीheavy
गुर्वी:
Karta
TypeAdjective
Rootगुरु
FormFeminine, Nominative, Singular
कृपेणby Kripa (Krupacharya)
कृपेण:
Karana
TypeNoun
Rootकृप
FormMasculine, Instrumental, Singular
सुपरिष्कृताwell-adorned/finely prepared
सुपरिष्कृता:
Karta
TypeAdjective
Rootसुपरिष्कृत
FormFeminine, Nominative, Singular
अर्जुनेनby Arjuna
अर्जुनेन:
Karana
TypeNoun
Rootअर्जुन
FormMasculine, Instrumental, Singular
शरैःwith arrows
शरैः:
Karana
TypeNoun
Rootशर
FormMasculine, Instrumental, Plural
अनुन्नाdriven/impelled (back)
अनुन्ना:
Karta
TypeAdjective
Rootअनुन्न
FormFeminine, Nominative, Singular
प्रतिमार्गम्the reverse path/backward way
प्रतिमार्गम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रतिमार्ग
FormMasculine, Accusative, Singular
अथthen
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
अगमत्went/returned
अगमत्:
TypeVerb
Rootगम्
FormImperfect (Lan), 3rd, Singular, Parasmaipada

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
K
Kṛpa (Kṛpācārya)
A
Arjuna
G
gadā (mace)
Ś
śara (arrows)

Educational Q&A

Power in conflict should be governed by discipline and dharma: Arjuna’s precise counteraction shows mastery that protects without indulging in excess violence.

Kṛpa hurls a heavy, well-adorned mace; Arjuna strikes it with arrows so that it is forced to reverse course and return along its path.