Previous Verse
Next Verse

Shloka 52

द्रोण-पार्थ-युद्धम्

Droṇa–Pārtha Strategic Engagement

इस प्रकार श्रीमहाभारत विराटपर्वके अन्तर्गत गोहरणपर्वमें भीष्यजीके द्वारा येनाकी व्यूहरचनाविषयक बावनवाँ अध्याय पूरा हुआ

iti prakāraḥ śrīmahābhārate virāṭaparvake antargata-goharaṇa-parvaṇi bhīṣma-jīkena yūha-racanā-viṣayakaḥ dvāpañcāśattamo 'dhyāyaḥ pūrṇaḥ

ดังนี้ ในศรีมหาภารตะ ตอนวิราฏปรวะ ภาคโกหรณะปรวะ บทที่ห้าสิบสอง อันว่าด้วยหลักการจัดกระบวนทัพ (วยูหะ) ที่ท่านภีษมะได้แสดงไว้ ก็สิ้นสุดลงเพียงนี้

इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
प्रकारम्manner/way
प्रकारम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रकार
FormMasculine, Accusative, Singular
श्रीrevered/auspicious (honorific)
श्री:
TypeNoun
Rootश्री
FormFeminine, Nominative, Singular
महाभारतMahabharata
महाभारत:
TypeNoun
Rootमहाभारत
FormNeuter, Nominative, Singular
विराटपर्वin the Virata Parva
विराटपर्व:
Adhikarana
TypeNoun
Rootविराटपर्व
FormNeuter, Locative, Singular
अन्तर्गतincluded/contained (within)
अन्तर्गत:
TypeAdjective
Rootअन्तर्गत
FormNeuter, Locative, Singular
गोहरणपर्वin the Goharana-parva (cattle-raid section)
गोहरणपर्व:
Adhikarana
TypeNoun
Rootगोहरणपर्व
FormNeuter, Locative, Singular
भीष्मजीby Bhishma (honorific)
भीष्मजी:
Karana
TypeNoun
Rootभीष्म
FormMasculine, Instrumental, Singular
द्वाराthrough/by means of
द्वारा:
Karana
TypeIndeclinable
Rootद्वारा
येनby which
येन:
Karana
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
एकone
एक:
TypeAdjective
Rootएक
FormMasculine, Instrumental, Singular
व्यूहbattle-array/formation
व्यूह:
TypeNoun
Rootव्यूह
FormMasculine, Genitive, Singular
रचनाarrangement/formation
रचना:
TypeNoun
Rootरचना
FormFeminine, Genitive, Singular
विषयकconcerning/pertaining to
विषयक:
TypeAdjective
Rootविषयक
FormMasculine, Nominative, Singular
बावनfifty-second
बावन:
TypeAdjective
Rootद्विपञ्चाशत्
FormMasculine, Nominative, Singular
अध्यायःchapter
अध्यायः:
Karta
TypeNoun
Rootअध्याय
FormMasculine, Nominative, Singular
पूरःcomplete
पूरः:
TypeAdjective
Rootपूर
FormMasculine, Nominative, Singular
अभवत्was/became
अभवत्:
TypeVerb
Rootभू
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
B
Bhīṣma
Ś
Śrī Mahābhārata
V
Virāṭa Parva
G
Goharaṇa Parvan

Educational Q&A

The passage functions as a colophon: it emphasizes that warfare, when undertaken, is to be approached through disciplined order (yūha-racanā) and duty-bound instruction, not impulsive aggression—highlighting the ethical framing of martial knowledge within dharma.

Vaiśampāyana signals the conclusion of a chapter in the Goharaṇa section of the Virāṭa Parva, noting that Bhīṣma’s discussion on arranging military formations has been completed.