Shloka 1
Śamī-vṛkṣe śastra-nidhāna and Entry into Virāṭa’s Capital (शमीवृक्षे शस्त्रनिधानम्)
हि आय ० () हि २ 7 पञठ्चमो< ध्याय: पाण्डवोंका विराटनगरके समीप पहुँचकर श्मशानमें एक शमीवृक्षपर अपने अस्त्र-शस्त्र रखना वैशम्पायन उवाच ते वीरा बद्धनिस्त्रिंशास्तथा बद्धकलापिन: । बद्धगोधाड्गुलित्राणा: कालिन्दीमभितो ययु:,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! तदनन्तर वे वीर पाण्डव तलवार बाँधे, पीठपर तृणीर कसे, गोहके चमड़ेसे बने हुए अंगुलित्र (दस्ताने) पहने (पैदल चलते-चलते) यमुनानदीके समीप जा पहुँचे
vaiśampāyana uvāca | te vīrā baddhaniśtriṃśās tathā baddhakalāpinaḥ | baddhagodhāṅgulitrāṇāḥ kālindīm abhito yayuḥ ||
ไวศัมปายนะกล่าวว่า—โอ้ชนเมชยะ! ครั้นแล้วเหล่าวีรปาณฑพคาดดาบไว้ ผูกแล่งลูกศรไว้ที่หลัง สวมปลอกนิ้วทำด้วยหนังตัวเงินตัวทอง แล้วมุ่งหน้าไปยังแม่น้ำกาลินที (ยมุนา)
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights disciplined readiness aligned with dharma: the Pāṇḍavas remain properly equipped as warriors, yet their movement is controlled and purposeful, reflecting restraint and responsibility rather than impulsive violence.
After subsequent events, the Pāṇḍavas proceed on foot toward the Yamunā (Kālinḍī), carrying their weapons—swords, quivers, and archery finger-guards—signaling their transition into the Virāṭa episode where concealment and strategic caution become central.