Shloka 4
अर्जुन-कर्ण-सङ्ग्रामः
Arjuna–Karna Engagement in the Cattle-Raid Aftermath
आनुकूल्येन कार्याणामन्तरं संविधीयते । भारं हि रथकारस्य न व्यवस्यन्ति पण्डिता:,देश और कालकी अनुकूलता होनेसे ही कार्योका फल सिद्ध होता है। विद्वान् पुरुष रथ बनानेवाले (सूत) की बातपर ही सारा भार डालकर स्वयं देश-कालका विचार किये बिना युद्ध आदिका निश्चय नहीं करते-
ānukūlyena kāryāṇām antaraṃ saṃvidhīyate | bhāraṃ hi rathakārasya na vyavasyanti paṇḍitāḥ |
กฤปะกล่าวว่า “เมื่อเงื่อนไขเกื้อหนุน—เมื่อสถานที่และกาลเวลาถูกต้อง—ผลแท้ของกิจการจึงบรรลุได้. ผู้รู้มิได้ตัดสินเรื่องอย่างสงครามโดยโยนภาระทั้งหมดไว้ที่คำของสารถี; เขาย่อมชั่งน้ำหนักสภาพกาลและภูมิประเทศด้วยตนเองก่อนลงมติ”
कृप उवाच
Educational Q&A
Sound action depends on suitability of circumstances (especially place and time). Wise leaders do not outsource responsibility to a subordinate’s opinion; they personally assess conditions before deciding, particularly in grave matters like war.
Kṛpa is offering counsel, stressing strategic and ethical prudence: decisions—implicitly about conflict—must be grounded in a careful evaluation of context rather than made rashly or by placing full responsibility on a chariot-expert’s advice.