Shloka 10
कालविभाग-निरूपणं तथा युद्धव्यवस्था
Time-Reckoning and Mobilization Counsel
तेषां भयाभिभूतानां तदस्माभि: प्रतिश्रुतम् । प्रथम तैग्ग्रहीतव्यं मत्स्यानां गोधनं महत् । सप्तम्यामपराह्ने वै तथा तैस्तु समाहितम्,“वे भयसे बहुत दबे हुए थे; इसलिये हमने उनकी सहायताके लिये प्रतिज्ञा की थी। हमारी उनकी बात यह हुई थी कि वे लोग सप्तमी तिथिको अपराक्नकालमें मत्स्यदेशके (दक्षिण) गोष्ठपर आक्रमण करके वहाँका महान् गोधन अपने अधिकारमें कर लें। ऐसा ही उन्होंने किया भी है
teṣāṁ bhayābhibhūtānāṁ tad asmābhiḥ pratiśrutam | prathamaṁ tair grahītavyaṁ matsyānāṁ godhanaṁ mahat | saptamyām aparāhṇe vai tathā tais tu samāhitam |
ไวศัมปายนะกล่าวว่า “เพราะพวกเขาถูกความหวาดกลัวครอบงำ เราจึงให้คำมั่นจะช่วยเหลือ ข้อตกลงของเราคือ: ก่อนอื่น ในวันสัปตมีช่วงบ่ายคล้อย พวกเขาจะบุกเข้ายึดโคทรัพย์อันมหาศาลของชาวมัตสยะ และพวกเขาก็ตั้งใจมั่นทำได้ดังนั้นจริง”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how fear drives political and military decisions, and how pledges/assurances (pratiśruti) bind groups into coordinated action. It also points to cattle-wealth (godhana) as a central measure of prosperity and a frequent target in conflicts, raising implicit ethical questions about raids, protection, and the responsibilities of rulers.
Vaiśampāyana reports that a fearful group received an assurance from “us,” and a plan was agreed upon: they would first raid the Matsya kingdom’s large cattle-herd on the seventh lunar day in the afternoon. The verse concludes that they carried out this plan with firm resolve.