Shloka 20
Virāṭa Rescued from Suśarmā; Night Battle and Royal Gratitude (विराटमोक्षणं सुशर्मवधाभिमुखं च)
तौ प्रविष्टी महासेनां बलवन्तौ मनस्विनौ । आच्छेतां बहुसंरब्धौ केशाकेशि रथारथि:,उस विशाल सेनामें घुसे हुए और अत्यन्त क़ुद्ध हुए उन बलवान् एवं मनस्वी वीरोंने उस सारी सेनाको मोहित कर दिया। वे दोनों उन त्रिगर्त सैनिकोंसे एक दूसरेके केश पकड़- पकड़कर तथा रथोंपर बैठे हुए रथियोंको गिरा-गिराकर युद्ध करने लगे
tau praviṣṭī mahāsenāṃ balavantau manasvinau | ācchetāṃ bahusaṃrabdhau keśākeśi rathārathī ||
วีรบุรุษทั้งสองผู้ทรงกำลังและทรงใจกล้า ครั้นฝ่าเข้าไปในมหากองทัพแล้วก็เดือดดาลยิ่งนัก ทำให้ไพร่พลทั้งกองปั่นป่วน; เข้าตะลุมบอนฉุดกระชากกันถึงเส้นผม และเหวี่ยงเหล่ารถีให้ตกจากรถศึกขณะรบ
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the kṣatriya ideal of fearless engagement in battle: when courage and resolve are aligned with one’s duty, even a vast force can be thrown into disarray. It also hints at the ethical tension of war—fury fuels effectiveness, yet the narrative invites reflection on how power should be governed by dharma rather than mere anger.
Two powerful warriors surge into a large opposing army and, in close-quarters combat, overwhelm it—grappling fighters by the hair and knocking chariot-warriors from their chariots, creating panic and confusion across the host.