Previous Verse
Next Verse

Shloka 22

Virāṭa’s Mobilization to Recover the Cattle (गोधनरक्षणार्थ विराटस्य सैन्यसमायोजनम्)

प्रागेव हि सुसंवीतो मत्स्यस्य विषयं प्रति । जघन्यतो वयं तत्र यास्यामो दिवसान्तरे । विषयं मत्स्यराजस्य सुसमृद्धं सुसंहता:,“सब साधनोंसे सम्पन्न हो सुशर्मा पहले मत्स्यदेशपर आक्रमण करें। फिर पीछेसे एक दिन बाद हमलोग भी पूर्णतः संगठित हो मत्स्यनरेशके समृद्धिशाली राज्यपर धावा बोल देंगे

prāg eva hi susaṃvīto matsyasya viṣayaṃ prati | jaghanyato vayaṃ tatra yāsyāmo divasāntare | viṣayaṃ matsyarājasya susamṛddhaṃ susaṃhatāḥ |

ให้สุศรมาผู้พร้อมด้วยสรรพยุทโธปกรณ์ยกไปก่อนสู่แคว้นมัตสยะ แล้วเราจักตามจากด้านหลังในวันถัดไป ครั้นรวมกำลังเป็นหนึ่งแล้วจักเข้าปล้นตีราชอาณาจักรอันรุ่งเรืองของพระราชามัตสยะ

प्राक्before, earlier
प्राक्:
TypeIndeclinable
Rootप्राक्
एवindeed, just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
हिfor, indeed
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
सुसंवीतःwell-equipped, well-armed
सुसंवीतः:
Karta
TypeAdjective
Rootसु-संवीत
FormMasculine, Nominative, Singular
मत्स्यस्यof Matsya
मत्स्यस्य:
TypeNoun
Rootमत्स्य
FormMasculine, Genitive, Singular
विषयम्territory, realm
विषयम्:
Karma
TypeNoun
Rootविषय
FormMasculine, Accusative, Singular
प्रतिtowards, against
प्रति:
TypeIndeclinable
Rootप्रति
जघन्यतःfrom behind, in the rear
जघन्यतः:
TypeIndeclinable
Rootजघन्य
वयम्we
वयम्:
Karta
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormNominative, Plural
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
यास्यामःwe shall go
यास्यामः:
TypeVerb
Rootया (याति)
FormSimple Future (Luṭ), First, Plural, Parasmaipada
दिवसान्तरेon another day; after a day
दिवसान्तरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदिवस-अन्तर
FormNeuter, Locative, Singular
विषयम्territory, realm
विषयम्:
Karma
TypeNoun
Rootविषय
FormMasculine, Accusative, Singular
मत्स्यराजस्यof the king of Matsya
मत्स्यराजस्य:
TypeNoun
Rootमत्स्य-राज
FormMasculine, Genitive, Singular
सुसमृद्धम्very prosperous, well-flourishing
सुसमृद्धम्:
TypeAdjective
Rootसु-समृद्ध
FormMasculine, Accusative, Singular
सुसंहताःwell-united, fully organized
सुसंहताः:
Karta
TypeAdjective
Rootसु-संहत
FormMasculine, Nominative, Plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśaṃpāyana
S
Suśarmā
M
Matsya
M
Matsyarāja (king of Matsya)
M
Matsya-viṣaya (Matsya territory/kingdom)

Educational Q&A

The verse highlights the ethical ambiguity of warfare conducted through coordinated raids and deception: success is sought through preparation, timing, and unity, showing how political aims can override straightforward dharmic conduct in conflict.

A plan is being described in which Suśarmā is to attack the Matsya territory first, while the others will follow from behind a day later, united, to strike the prosperous kingdom of the Matsya king.