Shloka 24
कृपवाक्यं तथा नीत्युपदेशः
Kṛpa’s Counsel and a Discourse on Statecraft
रसा: स्पर्शाश्न गन्धाश्न शब्दाश्षापि गुणान्विता: । दृश्यानि च प्रसन्नानि यत्र राजा युधिष्ठिर:,“जहाँ राजा युधिष्ठिर होंगे, वहाँ रस, स्पर्श, गन्ध और शब्द--सभी विषय गुणकारी होंगे और मनको प्रसन्न करनेवाले दृश्य देखनेको मिलेंगे
rasāḥ sparśāś ca gandhāś ca śabdāś cāpi guṇānvitāḥ | dṛśyāni ca prasannāni yatra rājā yudhiṣṭhiraḥ ||
ไวศัมปายนะกล่าวว่า— ณ ที่ใดพระราชายุธิษฐิระประทับอยู่ รส สัมผัส กลิ่น และเสียง—อารมณ์แห่งอินทรีย์ทั้งปวงย่อมประกอบด้วยคุณอันดี; ทั้งภาพที่เห็นก็ผ่องใส ชวนให้ใจเบิกบาน เรื่องราวนี้ชี้ว่าเมื่อกษัตริย์ตั้งมั่นในธรรม ความกลมกลืนและสิริมงคลย่อมแผ่ไปถึงบรรยากาศรอบกาย
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse conveys that a dharmic ruler’s presence elevates the environment itself: sensory experiences become wholesome and sights become pleasing. Ethically, it suggests that inner virtue and righteous governance radiate outward, producing social and even experiential well-being.
Vaiśampāyana describes Yudhiṣṭhira’s auspicious influence: wherever he is, the surroundings feel благоприятные—pleasant to the senses and delightful to behold—highlighting his reputation as a king whose dharma brings prosperity and serenity.