Shloka 25
Kīcaka-vadha-pratisaṃjñā: Rumor in Matsya and the Kaurava Scouts’ Report (कीचकवध-प्रतिसंज्ञा)
न तु केनचिदत्यन्तं कस्यचिद्धृदयं क्वचित् । वेदितुं शक््यते नूनं तेन मां नावबुध्यसे,निश्चय ही, कोई अन्य व्यक्ति किसी दूसरेके हृदयको कभी पूर्णरूपसे नहीं समझ सकता, यही कारण है कि तुम मुझे नहीं समझ पाती; मेरे कष्टका अनुभव नहीं कर पाती
na tu kenacid atyantaṁ kasyacid hṛdayaṁ kvacit | vedituṁ śakyate nūnaṁ tena māṁ nāvabudhyase ||
แท้จริงแล้ว ไม่มีผู้ใดจะรู้ใจของผู้อื่นได้อย่างสิ้นเชิงเลย นั่นเองที่ทำให้เจ้ามิอาจเข้าใจเรา—มิอาจสัมผัสจากภายในถึงภาระแห่งความทุกข์ของเรา
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the limits of human understanding: another person’s inner life cannot be fully grasped from the outside. Ethically, it urges humility in judgment and encourages compassion, since unseen pain may lie behind words and actions.
In Vaiśampāyana’s narration, a character explains why they feel misunderstood: because complete access to another’s heart is impossible, the listener cannot truly perceive the speaker’s inner distress.