Shloka 18
Virāṭa-parva Adhyāya 21 — Kīcaka’s clandestine approach and Bhīma’s covert intervention (नर्तनागारे कीचकवध-प्रसङ्गः)
(सत्येन ते शपे चाहं भविता नान्यथेति ह । सर्वासां परमस्त्रीणां प्रामाण्यं कर्तुमहसि । देवि! मैं सत्यकी शपथ खाकर कहता हूँ, ऐसा ही होगा; यह टल नहीं सकता। तुम्हें सभी श्रेष्ठ स्त्रियोंके समक्ष अपना आदर्श उपस्थित करना चाहिये। सर्वेषां च नरेन्द्राणां मूर्थ्नि स्थास्यसि भामिनि ।। भर्तृभक्त्या च वृत्तेन भोगान् प्राप्स्यसि दुर्लभान् ।।) भामिनि! तुम अपनी पतिभक्ति तथा सदाचारसे सम्पूर्ण नरेशोंके मस्तकपर स्थान प्राप्त करोगी और तुम्हें दुर्लभ भोग सुलभ होंगे। द्रौपहुुवाच आरतयैतन्मया भीम कृतं बाष्पप्रमोचनम् । अपारयन्त्या दुःखानि न राजानमुपालभे,द्रौपदीने कहा--प्राणनाथ भीम! इधर अनेक प्रकारके दु:ःखोंको सहन करनेमें असमर्थ एवं आर्त होकर ही मैंने ये आँसू बहाये हैं। मैं राजा युधिष्ठिरको उलाहना नहीं दूँगी
satyena te śape cāhaṃ bhavitā nānyatheti ha | sarvāsāṃ paramastrīṇāṃ prāmāṇyaṃ kartum arhasi | sarveṣāṃ ca narendrāṇāṃ mūrdhni sthāsyasi bhāmini || bhartṛbhaktyā ca vṛttena bhogān prāpsyasi durlabhān ||
ภีมเสนกล่าวว่า “ข้าขอสาบานด้วยสัจจะต่อเจ้า—จักเป็นเช่นนั้นแน่ หาเป็นอื่นไม่. โอ้เทวี เจ้าควรสถาปนาความเป็นแบบอย่างอันเป็นที่ยอมรับต่อหน้าสตรีผู้ประเสริฐทั้งปวง. โอ้ผู้เปี่ยมอารมณ์ ด้วยภักดีต่อสามีและความประพฤติอันเที่ยงธรรม เจ้าจักได้รับการยกย่องเหนือกษัตริย์ทั้งหลาย และจักได้เสวยสุขพร้อมพรอันหาได้ยาก” ท้าวเทวีเทราปทีทูลว่า “โอ้ภีม ผู้เป็นที่พึ่งแห่งชีวิต ข้าหลั่งน้ำตานี้เพราะทนทุกข์นานาประการไม่ไหว จึงเศร้าร้อนนัก; ข้าจะไม่กล่าวโทษพระราชายุธิษฐิระ”
भीमसेन उवाच
Educational Q&A
The verse links moral power to truth and conduct: Bhīma assures Draupadī that steadfast truthfulness, marital fidelity (bhartṛbhakti), and righteous behavior (vṛtta) culminate in public honor and the attainment of rare blessings. Ethical integrity is presented as the basis of lasting prestige.
In the Virāṭa episode, Draupadī is distressed and humiliated; Bhīma consoles her with a solemn oath, promising that justice and restoration will come. He urges her to remain exemplary among women, assuring her that her virtue will elevate her above kings in honor.