Shloka 38
Adhyāya 14: Sudēṣṇā Sends Sairandhrī to Kīcaka’s House (सुदेष्णा–सैरन्ध्री–कीचक संवादः)
वैशम्पायन उवाच एवमुक्तस्तु सैरन्ध्रया कीचक: काममोहित: । जानन्नपि सुद्दुर्बुद्धि: परदाराभिमर्शने,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! सैरन्ध्रीके इस प्रकार समझानेपर भी कीचकको होश न हुआ। वह कामसे मोहित हो रहा था। यद्यपि उस दुर्वबुद्धिको यह मालूम था कि परायी स्त्रीके स्पर्शसे बहुत-से ऐसे दोष प्रकट होते हैं, जिनकी सब लोग निन्दा करते हैं तथा जिनके कारण प्राणोंसे भी हाथ धोना पड़ता है; तो भी उस अजितेन्द्रिय तथा अत्यन्त दुर्बुद्धिने द्रौपदीसे इस प्रकार कहा--
vaiśampāyana uvāca evam uktas tu sairandhryā kīcakaḥ kāma-mohitaḥ | jānann api su-durbuddhiḥ para-dārābhimarśane ||
ไวศัมปายนะกล่าวว่า “โอ้ชนเมชยะ! แม้ไซรันธรีจะตักเตือนเช่นนั้นแล้ว กีจกะผู้ถูกกามครอบงำก็ยังไม่รู้สึกตัว ทั้งที่เขารู้ว่า การแตะต้องภรรยาผู้อื่นย่อมนำมาซึ่งโทษอันน่าติเตียนมากมาย ซึ่งคนทั้งปวงประณาม และอาจถึงขั้นเสียชีวิตได้ แต่ชายผู้ไม่สำรวมและหลงผิดอย่างยิ่งผู้นั้นก็ยังกล่าวกับเทราปทีดังนี้”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Desire that overwhelms discernment leads to adharma: even when one knows the moral and social condemnation—and even mortal consequences—of violating another’s wife, lack of self-control and corrupted judgment can still drive wrongdoing. The verse underscores the necessity of indriya-nigraha (sense-restraint) and respect for marital and social dharma.
Draupadī, disguised as the Sairandhrī in King Virāṭa’s palace, warns/rebukes Kīcaka. Yet Kīcaka, intoxicated by lust, ignores her counsel. The narrator notes that he knows the grave faults of approaching another man’s wife, but being unrestrained and foolish, he persists and continues speaking to her with improper intent.