Shloka 32
Adhyāya 14: Sudēṣṇā Sends Sairandhrī to Kīcaka’s House (सुदेष्णा–सैरन्ध्री–कीचक संवादः)
इदं हि रूप॑ प्रथमं तवानचे निरर्थक॑ं केवलमद्य भामिनि । अधार्यमाणा स्रगिवोत्तमा शुभा न शोभसे सुन्दरि शोभना सती,“महाभागे! नाना प्रकारकी भोग-सामग्री तथा सर्वोत्तम सौभाग्य पाकर उत्तमोत्तम शुभ भोगोंके साथ पीने योग्य रसोंका आस्वादन करो। अनचघे! तुम्हारा यह सर्वोत्कृष्ट रूप-सौन्दर्य आजकी परिस्थितिमें केवल व्यर्थ जा रहा है। भामिनि! जैसे उत्तम हारको यदि किसीने गलेमें धारण नहीं किया, तो उसकी शोभा नहीं होती, उसी प्रकार सुन्दरि! तुम शुभस्वरूपा और शोभामयी होकर भी किसीके गलेका हार न बन सकनेके कारण सुशोभित नहीं होती हो
idaṃ hi rūpaṃ prathamaṃ tavānaghe nirarthakaṃ kevalam adya bhāmini | adhāryamāṇā srag ivottamā śubhā na śobhase sundari śobhanā satī ||
โอ้สตรีผู้ไร้มลทิน ในกาลวันนี้ความงามอันเลิศของเจ้ากลับราวกับสูญเปล่า โอ้ผู้เร่าร้อนดุจเปลวไฟ ดุจพวงมาลัยอันประเสริฐและเป็นมงคลที่มิได้สวมจึงไม่ส่องประกาย ฉันใด แม้เจ้าจะงามและมีรัศมีโดยสันดาน ก็ยังมิอาจปรากฏความรุ่งเรืองเต็มที่ หากมิได้เป็นดั่งมาลัยคล้องคอของผู้ใด
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse uses the metaphor of an unworn garland to argue that beauty and auspicious qualities reach their ‘proper’ fulfillment only when socially recognized and relationally ‘worn.’ Ethically, it reflects persuasive, desire-driven rhetoric that treats beauty as meant for enjoyment, inviting reflection on objectification versus autonomy.
A speaker addresses a woman directly, praising her beauty and suggesting that, given the present circumstances, it is being wasted—just as a fine garland does not shine if it is not worn. The tone is coaxing and seductive, aiming to move her toward accepting enjoyment and companionship.