Shloka 1636
Tīrtha-yātrā: Prayāga-saṅgama and Gayaśiras—Rājarṣi Gaya’s Mahāyajña
लोमशं समनुज्ञाप्य धौम्यं चैव पुरोहितम् । पाण्डवश्रेष्ठ युधिष्ठिर अपने वीर भ्राता भीमसेन आदिसे घिरकर खड़े थे। उन ब्राह्मणोंद्वारा इस प्रकार सम्मानित होनेपर उनके नेत्रोंमें हर्षके आँसू भर आये। उन्होंने देवर्षि लोमश तथा पुरोहित धौम्यजीकी आज्ञा लेकर उन सब ऋषियोंसे “बहुत अच्छा' कहकर उनका अनुरोध स्वीकार कर लिया
vaiśampāyana uvāca | lomaśaṃ samanujñāpya dhaumyaṃ caiva purohitam | pāṇḍavaśreṣṭho yudhiṣṭhiraḥ svair vīra-bhrātṛbhiḥ bhīmasenādibhiḥ parivṛtaḥ sthitaḥ | taiḥ brāhmaṇaiḥ evaṃ satkṛtaḥ sa harṣāśru-pūrṇanayanaḥ abhavat | sa devarṣiṃ lomaśaṃ purohitaṃ dhaumyaṃ ca āmantrya/anujñāpya sarvān ṛṣīn “sādhu” iti uktvā teṣāṃ prārthanāṃ pratijagrāha |
ไวศัมปายนะกล่าวว่า ครั้นได้ขออนุญาตจากฤๅษีโลมศะและจากธौมยะผู้เป็นปุโรหิตประจำตระกูลแล้ว ยุธิษฐิระผู้เลิศในหมู่ปาณฑพก็ยืนอยู่ท่ามกลางพี่น้องผู้กล้า เริ่มด้วยภีมเสนะ เมื่อพราหมณ์เหล่านั้นถวายความเคารพแก่เขาเช่นนั้น ดวงตาของเขาก็เอ่อล้นด้วยน้ำตาแห่งปีติ แล้วเมื่อได้ลาจากเทวฤๅษีโลมศะและปุโรหิตธौมยะ เขากล่าวว่า “สาธุ—ดีแล้ว” และรับคำขอของเหล่าฤๅษีทั้งปวง
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even a powerful ruler should act with humility and restraint: seeking permission from spiritual authorities, honoring brāhmaṇas and ṛṣis, and responding to praise or requests with gratitude rather than pride.
Yudhiṣṭhira, surrounded by his brothers, is honored by brāhmaṇas/ṛṣis. Moved to joyful tears, he first takes leave of Lomasha and Dhaumya, then approves the sages’ words (“sādhu”) and accepts their request.