Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

Kurukṣetra–Sarasvatī Tīrtha-Māhātmya

Pilgrimage Merits and Sacred Geography

उपस्थितं महाभागं पूजयामास भारत । भीष्मो धर्मभृतां श्रेष्ठो विधिदृष्टेन कर्मणा

upasthitaṁ mahābhāgaṁ pūjayāmāsa bhārata | bhīṣmo dharmabhṛtāṁ śreṣṭho vidhidṛṣṭena karmaṇā ||

โอ้เชื้อสายภารตะ ภีษมผู้เป็นเลิศในหมู่ผู้ทรงธรรม ได้บูชาต้อนรับแขกผู้มีบุญยิ่งซึ่งมาถึงนั้น ตามพิธีที่ศาสตรากำหนดโดยเคร่งครัด

उपस्थितम्present; arrived; having come near
उपस्थितम्:
Karma
TypeAdjective
Rootउपस्थित (उप-स्था धातु से क्त प्रत्यय)
FormMasculine, Accusative, Singular
महाभागम्the very fortunate/noble one
महाभागम्:
Karma
TypeNoun
Rootमहाभाग
FormMasculine, Accusative, Singular
पूजयामासhonoured; paid reverence to
पूजयामास:
TypeVerb
Rootपूज् (धातु)
FormPerfect (Periphrastic Perfect), 3rd, Singular
भारतO Bharata
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular
भीष्मःBhishma
भीष्मः:
Karta
TypeNoun
Rootभीष्म
FormMasculine, Nominative, Singular
धर्मभृताम्of the upholders of dharma
धर्मभृताम्:
TypeNoun
Rootधर्मभृत्
FormMasculine, Genitive, Plural
श्रेष्ठःthe best; foremost
श्रेष्ठः:
Karta
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ
FormMasculine, Nominative, Singular
विधिदृष्टेनprescribed by rule; as enjoined
विधिदृष्टेन:
Karana
TypeAdjective
Rootविधिदृष्ट (विधि + दृष्ट)
FormNeuter, Instrumental, Singular
कर्मणाby an act; by a rite/observance
कर्मणा:
Karana
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Instrumental, Singular

नारद उवाच

N
Nārada
B
Bhīṣma
B
Bhārata (addressee/lineage)

Educational Q&A

Dharma is expressed through disciplined conduct: honouring the worthy and performing one’s duties according to established norms (vidhi), not merely through intention but through correct, respectful action.

Nārada narrates that Bhīṣma receives an illustrious person who has arrived and honours him with due ceremonial respect, following the prescribed rites—highlighting Bhīṣma’s exemplary adherence to dharma.