Shloka 2

नलस्य बाहुकत्वेन ऋतुपर्णनगरप्रवेशः

Nala as Bāhuka enters Ṛtuparṇa’s city

Devanagari script

सिंहद्वीपिरुरुव्याप्रमहिषर्क्षगणैर्युतम्‌ । नानापक्षिगणाकीर्ण म्लेच्छतस्करसेवितम्‌,वह वन सिंह, चीतों, रुरुमृग, व्याप्र, भैंसों तथा रीछ आदि पशुओंसे युक्त एवं भाँति- भाँतिके पक्षि-समुदायसे व्याप्त था। वहाँ म्लेच्छ और तस्करोंका निवास था

Transliteration

siṁha-dvīpi-ruru-vyāghra-mahiṣa-r̥kṣa-gaṇair yutam | nānā-pakṣi-gaṇākīrṇaṁ mleccha-taskara-sevitam ||

Translation

ป่านั้นมีสิงโต เสือดาว กวางรุรุ เสือโคร่ง กระบือ และฝูงหมีอาศัยอยู่ อีกทั้งแน่นไปด้วยหมู่นกนานาชนิด และยังเป็นที่สัญจรของพวกมเลจฉะกับโจรผู้ร้าย

Word by Word

सिंहby/with lions

द्वीपिby/with leopards

रुरुby/with ruru-deer

व्याघ्रby/with tigers

महिषby/with buffaloes

ऋक्षby/with bears

गणैःwith groups/troops

युतम्joined/filled with

नानाvarious, many kinds of

पक्षिby/with birds

गणby/with flocks/groups

आकीर्णम्crowded/filled

म्लेच्छby/with mlecchas (foreigners/barbarians)

तस्करby/with robbers

सेवितम्frequented/inhabited

Speaker

बृहृदश्च उवाच

Characters & Entities

Bṛhadaśva

forest (vana)

lions

leopards (dvīpi)

ruru-deer

tigers

buffaloes

bears

birds

mlecchas

bandits (taskaras)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes