Shloka 9
दिष्ट्या पञ्चसु रक्तो5सि दिष्ट्या ते घट्पदी जिता । द्वे पूर्वे मध्यमे द्वे च द्वे चान्ते साम्परायिके
yakṣa uvāca | diṣṭyā pañcasu rakto 'si diṣṭyā te ṣaṭpadī jitā | dve pūrve madhyame dve ca dve cānte sāmparāyike ||
ยักษ์กล่าวว่า “ด้วยบุญวาสนา เจ้ามีใจผูกพันต่อธรรมวินัยภายในทั้งห้า; ด้วยบุญวาสนา เจ้าได้ชนะ ‘ผู้มีหกเท้า’ คือกิเลสหกประการ ในบรรดานั้น สองประการมีตั้งแต่แรกเริ่ม สองประการเกิดขึ้นในช่วงกลาง และอีกสองประการมาถึงในบั้นปลาย ณ คราวจากไป”
यक्ष उवाच
Educational Q&A
The verse praises mastery of inner discipline (the five: calm, sense-control, withdrawal, forbearance, and focused composure) and urges victory over the six life-afflictions—hunger/thirst, grief/delusion, and finally old age/death—by recognizing their timing and not being ruled by them.
In the Yakṣa–Yudhiṣṭhira dialogue, the Yakṣa commends the interlocutor’s spiritual maturity: devotion to the five disciplines and conquest of the sixfold defects, distinguishing which troubles arise early, mid-life, and at life’s end.