Previous Verse
Next Verse

Shloka 4

अनुभुक्तफलाहारा: सर्व एव मिताशना: । न्यवसन्‌ पाण्डवास्तत्र कृष्णया सह भार्यया,वहाँ सब पाण्डव अपनी पत्नी द्रौपदीके साथ केवल फलाहार करके परिमित भोजनपर जीवन-निर्वाह करते हुए रहते थे

anubhuktaphalāhārāḥ sarva eva mitāśanāḥ | nyavasan pāṇḍavās tatra kṛṣṇayā saha bhāryayā ||

ไวศัมปายนะกล่าวว่า—ณ ที่นั้น ปาณฑพทั้งปวงพำนักอยู่พร้อมด้วยพระชายา กฤษณา (เทราปที) ดำรงชีพด้วยผลไม้ที่ได้มาแล้ว และทุกพระองค์เสวยอย่างพอประมาณ

अनुभुक्तफलाहाराःhaving food consisting of eaten/obtained fruits (living on fruits)
अनुभुक्तफलाहाराः:
Karta
TypeAdjective
Rootअनुभुक्त-फल-आहार
FormMasculine, Nominative, Plural
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
एवindeed/only
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
मिताशनाःmoderate in eating
मिताशनाः:
Karta
TypeAdjective
Rootमिताशन
FormMasculine, Nominative, Plural
न्यवसन्they dwelt/lived
न्यवसन्:
TypeVerb
Rootवस्
FormImperfect (Lan), 3rd, Plural, Parasmaipada
पाण्डवाःthe Pandavas
पाण्डवाः:
Karta
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Nominative, Plural
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
कृष्णयाwith Krishna (Draupadi)
कृष्णया:
Sahartha (Instrumental of accompaniment)
TypeNoun
Rootकृष्णा
FormFeminine, Instrumental, Singular
सहtogether with
सह:
TypeIndeclinable
Rootसह
भार्ययाwith (their) wife
भार्यया:
Sahartha (Instrumental of accompaniment)
TypeNoun
Rootभार्या
FormFeminine, Instrumental, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
P
Pāṇḍavas
K
Kṛṣṇā (Draupadī)

Educational Q&A

The verse highlights dharmic discipline in adversity: the Pāṇḍavas practice moderation (mitāśana) and simple living, showing that ethical steadiness and self-control are central virtues during hardship.

During their forest exile, the Pāṇḍavas are described as residing in a particular place with Draupadī, living on fruits and keeping their food intake limited, emphasizing their austere mode of life.