Shloka 21
प्रबोध्य महता चैनं यत्नेनागतसाध्वस: । स्वस्थमासीनमव्यग्रं विनिद्रं राक्षमाधिप:,महान् प्रयत्नद्वारा उसे जगाकर भयभीत हुए राक्षसराज रावणने, जब महाबली कुम्भकर्ण स्वस्थ, शान्त तथा निद्रारहित होकर बैठ गया, तब उससे इस प्रकार कहा --'भैया कुम्भकर्ण! तुम धन्य हो जिसे ऐसी नींद आती है
prabodhya mahatā cainaṁ yatnenāgatasādhvasaḥ | svastam āsīnam avyagraṁ vinidraṁ rākṣamādhipaḥ ||
ด้วยความพยายามอย่างยิ่ง เขาปลุกผู้นั้นให้ตื่น; จอมแห่งรากษสผู้ถูกความหวาดหวั่นและความกังวลครอบงำ เห็นมหาบาลีกุมภกรรณนั่งอย่างสงบ—กายสมบูรณ์ ใจสงัด ไม่ว้าวุ่น และตื่นเต็มที่ แล้วจึงกล่าวแก่เขาว่า—
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
The verse contrasts inner steadiness with outer crisis: even a powerful leader may be shaken by fear, while true strength is shown as composure and readiness when awakened to duty.
Mārkaṇḍeya narrates that Rāvaṇa, alarmed, awakens Kumbhakarṇa with great effort; Kumbhakarṇa then sits up healthy, calm, and fully awake, after which Rāvaṇa begins to speak to him.