Shloka 24
Mārkaṇḍeya’s Consolation to the King: Exempla of Rāma and the Efficacy of Allies (मार्कण्डेयाश्वासनम्)
(तत्पश्चात् उन्होंने रावणकी ओर लक्ष्य करके कहा--) तुमने महत्त्वपूर्ण पद प्राप्त करनेकी इच्छासे अपने जिन-जिन मस्तकोंकी अग्निमें आहुति दी है, वे सब-के-सब पूर्ववत् तुम्हारे शरीरमें इच्छानुसार जुड़ जायँगे ।। वैरूप्यं च न ते देहे कामरूपधरस्तथा । भविष्यसि रणे5रीणां विजेता न च संशय:,तुम्हारे शरीरमें किसी प्रकारकी कुरूपता नहीं होगी, तुम इच्छानुसार रूप धारण कर सकोगे तथा युद्धमें शत्रुओंपर विजयी होओगे, इसमें संशय नहीं है
tataḥ paścāt rāvaṇaṃ prati lakṣya provāca—tvayā mahattvapada-prāptikāṅkṣayā ye ye mastakā agnau juhūyante te sarve pūrvavad icchānusāraṃ tava śarīre punar api yojayiṣyante. vairūpyaṃ ca na te dehe kāmarūpadharas tathā bhaviṣyasi raṇe 'rīṇāṃ vijetā na ca saṃśayaḥ.
แล้วมารกัณฑेयเพ่งสายตาไปยังราวณะและกล่าวว่า—“เศียรทั้งหลายที่เจ้าถวายเป็นอาหุติลงในไฟ ด้วยความปรารถนาจะได้ตำแหน่งอันสูงส่งนั้น จักกลับคืนสู่กายของเจ้าเหมือนเดิม และจักประสานติดกันได้ตามใจเจ้า กายของเจ้าจักไม่เหลือความพิกลพิการใด ๆ เจ้าย่อมแปลงรูปได้ตามประสงค์ และในสนามรบจักเป็นผู้พิชิตศัตรู—ข้อนี้หาได้มีความสงสัยไม่”
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
Austerity and self-offering can generate extraordinary power and divine-like capacities, but the verse implicitly raises an ethical question: such power is morally neutral and becomes auspicious or destructive depending on the wielder’s intent—here foreshadowed by its linkage to victory in war.
Mārkaṇḍeya addresses Rāvaṇa and confirms a boon: the heads Rāvaṇa has sacrificed into the fire to gain greatness will be restored; he will not be disfigured, will be able to change form at will, and will be victorious over enemies in battle.