Shloka 66
Indrajit’s Binding, Restoration by Viśalyā, and Counsel Restraining Rāvaṇa (Āraṇyaka Parva 273)
प्रीतो5स्मि दर्शने विप्र ब्रूहि त्वं कि ददानि ते । एवमुक्तस्तु बलिना वामन: प्रत्युवाच ह,“ब्रह्म! आपका दर्शन पाकर मैं बहुत प्रसन्न हुआ हूँ। आज्ञा कीजिये, मैं आपकी सेवाके लिये क्या दूँ?” बलिके ऐसा कहनेपर भगवान् वामनने “(आपका) स्वस्ति (कल्याण हो)” ऐसा कहकर बलिको आशीर्वाद दिया और मुसकराते हुए कहा--“दानवराज! मुझे तीन पग पृथ्वी दे दीजिये”
prīto ’smi darśane vipra brūhi tvaṁ kiṁ dadāni te | evam uktas tu balinā vāmanah pratyuvāca ha |
ภีมเสนะกล่าวว่า “โอ พราหมณ์! เพียงได้เห็นท่านข้าก็ยินดีนัก จงบอกมาเถิด—ข้าควรถวายสิ่งใดแก่ท่าน?” ครั้นพญาพลิผู้ทรงเดชกล่าวดังนั้น วามนะก็ประทานพรให้เขามีสวัสดิมงคล แล้วแย้มสรวลกล่าวว่า “โอ จอมแห่งทานวะ! ขอท่านจงให้แผ่นดินแก่ข้าเพียงสามก้าวเถิด”
भीमसेन उवाच
Educational Q&A
The passage underscores the dharma of giving and keeping one’s word: a noble donor offers without arrogance, and a vow is meaningful precisely when it is tested by unforeseen implications.
A powerful figure expresses joy at seeing a brāhmaṇa and asks what gift he desires. Vāmana responds with a blessing and requests a seemingly modest gift—three paces of land—foreshadowing the well-known divine stratagem involving Bali.