Shloka 14

Mudgalasya Svarga-nirvedaḥ

Mudgala’s Disenchantment with Heaven

Devanagari script

दिष्ट्या भवद्धिर्बलिभि: शक्ति: सर्वर्न हिंसित: । दुर्वत्तो धार्तराष्ट्रोड्यं सामात्यज्ञातिबान्धव:,“आप सब लोग बलवान्‌ और सामर्थ्यशाली हैं। आपने मन्त्रियों तथा जाति- भाइयोंसहित इस दुराचारी दुर्योधनका वध नहीं किया, यह बड़े सौभाग्यकी बात है

Transliteration

diṣṭyā bhavadbhir balibhiḥ śaktiḥ sarvair na hiṃsitaḥ | durvṛtto dhārtarāṣṭro ’yaṃ sāmātya-jñāti-bāndhavaḥ ||

Translation

ไวศัมปายนะกล่าวว่า— นับเป็นมหามงคลที่พวกท่าน—แม้ทรงพลังและสามารถพร้อมสรรพ—ก็มิได้ประหารเขา ธารตราษฏระผู้นี้คือทุรโยธนะ มีความประพฤติชั่ว ถูกห้อมล้อมด้วยเสนาบดี และได้รับแรงหนุนจากญาติพี่น้องกับมิตรสหาย; ถึงกระนั้นพวกท่านก็ยังยับยั้งตนจากการใช้ความรุนแรงต่อเขา

Word by Word

दिष्ट्याfortunately; by good luck

भवत्-भिःby you (all)

बलिभिःby the strong (ones)

शक्तिःpower; capability

सर्वम्everything; wholly

नnot

हिंसितःkilled/violated/harmed (i.e., not slain)

दुर्वृत्तःwicked; of bad conduct

धार्तराष्ट्रःthe son of Dhritarashtra (Duryodhana)

अयम्this

स-अमात्य-ज्ञाति-बान्धवःtogether with ministers, kinsmen, and relatives

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

Vaiśaṃpāyana

Dhārtarāṣṭra (Duryodhana)

ministers (amātya)

kinsmen/relatives (jñāti)

allies/supporters (bāndhava)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes