Shloka 4
स्त्रीणां माहात्म्यप्रश्नः — Yudhiṣṭhira’s Inquiry into the Excellence of Women
Pativratā-Dharma
राजोवाच न चानुकीर्तयेदद्य दत्त्वा अयाच्यमर्थ न च संशूणोमि । प्राप्पमर्थ च संभश्रुत्य त॑ चापि दत्त्वा सुसुखी भवामि,राजाने कहा--दान लेनेके अधिकारी ब्राह्मणदेव! मैं कोई वस्तु देकर उसकी बार-बार चर्चा नहीं करता और यह प्रतिज्ञापूर्वक कहता हूँ कि मेरे पास कोई ऐसी वस्तु नहीं है, जो आपके माँगने योग्य न हो। जो वस्तु प्राप्त हो सकती है, उसे देनेकी प्रतिज्ञा कर लेनेपर मैं उसे देकर ही अधिक सुखी होता हूँ
rājovāca — na cānukīrtayed adya dattvā ayācyam arthaṁ na ca saṁśṛṇomi | prāpyaṁ arthaṁ ca saṁbhāṣrutya taṁ cāpi dattvā susukhī bhavāmi ||
พระราชาตรัสว่า “ข้าแต่พราหมณ์ผู้ควรรับทาน เมื่อข้าประทานแล้ว ข้ามิได้กล่าวซ้ำเพื่อยกตน และมิได้เอื้อนเอ่ยด้วยน้ำเสียงขุ่นเคือง ครั้นข้าปฏิญาณจะให้สิ่งที่พึงหาได้ ข้าย่อมเป็นสุขยิ่งก็ต่อเมื่อได้ให้จริงแล้ว”
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
True giving is marked by humility and integrity: one should not boast after donating, nor give with reluctance. If one has pledged to give something attainable, fulfillment of that promise brings genuine inner joy.
In a dialogue involving a brahmin and a king, the king explains his personal code of generosity: he does not publicize his gifts, does not speak in a begrudging manner, and feels happiest when he completes a promised donation.