Shloka 101
कृतयुगवर्णनम् तथा राजधर्मोपदेशः
Kṛtayuga Description and Instruction on Royal Dharma
ततः प्रविष्टस्तत्कुक्षिं सहसा मनुजाधिप । सराष्ट्रनगराकीर्णा कृत्स्नां पश्यामि मेदिनीम्
tataḥ praviṣṭas tatkukṣiṃ sahasā manujādhipa | sarāṣṭranagarākīrṇāṃ kṛtsnāṃ paśyāmi medinīm ||
ข้าแต่เจ้าแห่งมนุษย์ ครั้นข้าพเจ้าเข้าไปในนั้นแล้ว ก็พลันพบตนอยู่ในท้องของเด็กนั้น ที่นั่นข้าพเจ้าได้เห็นแผ่นดินทั้งสิ้นอันเต็มไปด้วยแว่นแคว้นและนครต่าง ๆ
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse evokes the idea that the vast world can be contained within what seems small, pointing to a cosmic order where the macrocosm is mirrored in the microcosm; it also underscores humility before realities that exceed ordinary perception.
The narrator reports entering a child’s belly and, within it, witnessing the whole earth populated with kingdoms and cities—an extraordinary, visionary experience narrated to a king.