Shloka 30

स निवर्त रथेनाशु पुनर्दारुकनन्दन । न चैतदेवं कर्तव्यमथापत्सु कथंचन,“दारुकनन्दन! अतः तू शीघ्र ही रथके द्वारा पुनः संग्रामभूमिकी ओर लौट। आजसे मुझपर आपत्ति आनेपर भी तू किसी तरह ऐसा बर्ताव न करना

sa nivarta rathenāśu punardārukanandana | na caitadevaṃ kartavyam athāpatsu kathaṃcana ||

วายูกล่าวว่า “โอ บุตรแห่งทารุกะ! จงหันรถกลับโดยพลัน และกลับสู่สนามรบอีกครั้ง และต่อแต่นี้ไป ไม่ว่าในคราวคับขันเพียงใด ก็อย่าประพฤติเช่นนี้อีกเป็นอันขาด”

सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
निवर्तreturn (turn back)
निवर्त:
TypeVerb
Rootनि-वृत्
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada
रथेनby/with the chariot
रथेन:
Karana
TypeNoun
Rootरथ
FormMasculine, Instrumental, Singular
आशुquickly
आशु:
TypeIndeclinable
Rootआशु
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
दारुकनन्दनO son of Dāruka
दारुकनन्दन:
TypeNoun
Rootदारुक-नन्दन
FormMasculine, Vocative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
and
:
TypeIndeclinable
Root
एतत्this
एतत्:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormNeuter, Nominative, Singular
एवम्thus, in this way
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
कर्तव्यम्to be done / should be done
कर्तव्यम्:
TypeVerb
Rootकृ
Formतव्यत्, Neuter, Nominative, Singular
अथthen / moreover
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
आपत्सुin calamities / in emergencies
आपत्सु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootआपद्
FormFeminine, Locative, Plural
कथंचनin any way (at all)
कथंचन:
TypeIndeclinable
Rootकथंचन

वायुदेव उवाच

V
Vāyu (Vāyudeva)
D
Dārukanandana (son of Dāruka)
R
ratha (chariot)

Educational Q&A

One should not abandon one’s proper course of action out of fear or distress; ethical steadiness and duty must be maintained even in adversity.

Vāyu addresses “Dārukanandana,” commanding him to turn back immediately with the chariot and warning him not to repeat such conduct again, even under difficult circumstances.