Shloka 21
मानुषेण कृतं कर्म विधत्स्व यदनन्तरम् । स तच्छुत्वा तु संक़रुद्धः सर्ववक्षणणाधिप:
mānuṣeṇa kṛtaṃ karma vidhatsva yad anantaram | sa tac chrutvā tu saṅkruddhaḥ sarva-vakṣaṇaṇādhipaḥ ||
ไวศัมปายนะกล่าวว่า “เมื่อการงานที่ทำด้วยกำลังมนุษย์ได้เกิดขึ้นแล้ว บัดนี้จงจัดวางสิ่งที่ควรทำต่อจากนั้นให้เป็นระเบียบ” ครั้นได้ยินดังนั้น จอมบัญชาการแห่งกองทัพทั้งปวงก็เดือดดาลขึ้นทันที
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Human action (karma) carries responsibility: after acting, one must consciously determine the proper next step. The verse highlights ethical sequencing—what follows an act should be guided by discernment, not impulse.
A directive is given to proceed appropriately after a humanly performed deed. On hearing it, a powerful commander-lord becomes angry, suggesting tension between counsel and authority, and between human initiative and the ruler’s will.