Shloka 58
Kubera’s Fivefold Nīti and Protection of the Pāṇḍavas (वैश्रवणोपदेशः)
पद्मोदरच्युतरज:किंजल्कारुणरज्जितै: । मज्जुस्वरैर्मधुकरैविरुतान् कमलाकरान्,कमलोंसे भरे हुए तालाबोंमें मीठे स्वरसे बोलनेवाले भ्रमरोंके शब्द गूँज रहे थे। वे भ्रमर कमलके भीतरसे निकली हुई रज तथा केसरोंसे लाल रंगमें रँगे-से जान पड़ते थे
vaiśampāyana uvāca | padmodaracyutarajaḥ-kiñjalkāruṇarajjitaiḥ | mañjusvarair madhukaraiḥ virutān kamalākarān |
ไวศัมปายนะกล่าวว่า “สระบัวทั้งหลายก้องกังวานด้วยเสียงหึ่งของหมู่ภมรอันหวานเสนาะ ภมรเหล่านั้นดูราวกับมีสีแดงระเรื่อ เพราะถูกแต้มด้วยละอองเกสรและเส้นใยคล้ายหญ้าฝรั่นที่ร่วงหล่นจากภายในดอกบัว”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse models attentive appreciation of the natural world: serenity, beauty, and harmony persist in the forest even amid human turmoil. In the Vana Parva context, such descriptions underscore endurance and inner steadiness—values aligned with dharma during hardship.
The narrator describes lotus-filled ponds in the forest. Bees, stained reddish by lotus pollen and filaments, hum melodiously, and their sound echoes across the water—setting a tranquil scene within the exiles’ woodland journey.